16

بنام خداوند جان آفرین      حکیم سخن در زبان آفرین

 

  آزمون زبان فارسی2  -        پیش دانشگاهی تجربی وریاضی           مدت 25 دقیقه

   فصل ششم وهفتم                 نام ونام خانوادگی :                               بهار -84

الف )درک مطلب :

باتوجه به متن زیربه پرسش های5-1 پاسخ دهید :

آورده اند که شیخ ما بوسعید-قدس ...- روزی در نیشابور براسب نشسته بود وجمع متصوفه

درخدمت او به بازار فرو می راند ، جمعی ورنایان می آمدند،برهنه هریکی ازارپای چرمین پوشیده ویکی را بر گردن گرفته می آوردند.

چون پیش شیخ رسیدند ،شیخ پرسید :که این کیست ؟«گفتند :امیر مقامران ،شیخ او را گفت که «این امیری به چه یافتی ؟»گفت ای شیخ ،به راست باختن وپاک باختن .

شیخ نعره ای بزد وگفت :«راست باز وپاک باز وامیر باش .»

1-1-        امیر مقامران چگونه به امارت رسیده بود؟

1-2-        ورنایان شکل دیگر چه کلمه ای است ؟به چه معناست؟

1-3-        در «ازار پای چرمین» چرمین چه نوع کلمه ای است ؟

1-4-        مفهوم کلی حکایت چیست؟

1-5-        در عبارت «راست بازو پاک باز ...»باز چه نوع کلمه ای است ؟وچه معنایی دارد؟

6- بیت زیر از کیست ؟وچند جمله است؟

به حرص ارشربتی خوردم مگیر از من که بد کردم

                                         بیابان بود وتابستان وآب سرد واستسقا

7- در عبارت:«بحران های عصبی ای که امروز رایج است ..» انوع «ی» را مشخص کنید.

8- فاق قلم چیست ؟

9- در عبارتهای زیر نوع «را» معیّن شود.

الف – یاران را از آزار جانوران مانع می آمد .

ب- شیخ ما را چشم بر وی افتاد.

ج- آن کس شیخ را گفت ...

د- جمله جمع را وقت خوش گشت .

10- معادل این اصطلاحات را بنویسید : سر وازدن –از کار در آوردن

 

ب-اشعار وعبارت های زیر را به نثر روان برگردانید

1-مولانا تواضع وخاک نهادی را خلق رسول خدا می دانست .

2- خر گم شده را بخواند که ای یار              اینک خر تو بیار افسار

3- مولانا در طریق تبتل وانقطاع ،خویشتن را از خود خالی کرده بود.

4- خاله ام نمی دانست در کجا ریشه بدواند.

5- بیم آن داشتم که موردعتاب معلّم واقع شوم .

6- پدرم دریا دل بود ودر لاتی کار شاهان را می کرد .

 

 

ج-تاریخ ادبیات وسبک شناسی:

1- کتابهای که در شرح زندگی رسول اکرم نوشته شده اصطلاحأ چه نامیده می شود؟

2- موضوع کتاب «پله پله تا ملاقات خدا» چیست؟

3-آرا یه های این عبارت ها را بنویسید:

         الف) به پشتی تکیّه می دادیم وسعدی می خواندیم

ب‌)     اصرار به خرج او نمی رفت

ت‌)     مثل آن بود که دنیا را به من داده اند

ث‌)     باز دشمنان برای ما چه خوابی دیده اند

4- ادبیات داستانی را تعریف کنید .

5- آیاشاهنامه ولیلی ومجنون جزء ادبیات داستانی محسوب می شود؟چرا؟

6- انواع قصه های منثور را نام ببرید (2مورد) در هر مورد یک مثال بزنید0

7- نام نویسندگان این آثار را بنویسید:

آزادی مجسمه – خمستةالمتحیرین – شلوار های وصله دار – قصه های دوشنبه

8- دو نمونه تذ کره نام ببرید .

9- در عبارت :« درنظرش اگر یک روی زندگی زشت می شد ، روی دیگری بود

   که بشود به آن پناه برد ،  » زندگی به چه چیزی تشبیه شده است؟ »  

                                                                                                    حضرت ایزد یارتان باد        

15

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان درس : زبان فارسي (1)	دوره پيش دانشگاهي
رشته : علوم تجربي و رياضي فيزيك	زمان امتحان : 19/10/1381

 

رديف	سؤالات
1	الف) معني و مفهوم شعر و نثر :   1ـ هر كسي از ظن خود شد ياز من        از درون من نجست اسرار من 2ـ پروردگارا ! مگذار نسبت به ملاهي و مناهي ، بي پروا باشم . 3ـ ستم پيشه را پيش او خواندند             برنامدارانش بنشاندند 4ـ چنين است سوگند چرخ بلند             كه بر بي گناهان نيابد گزند 5ـ از غيرت ارادت قصد رجم آن مرد كرد . 6ـ غرقه ي وهميم ورنه اين محيط          از تنگ آبي كناري بيش نيست . 7ـ او را تضانيف بسيار است به الفاظي دشوار . 8ـ فراوان سخن باشد آگند گوش . 9ـ اگر مقبول بود به رد خلق مردود نگردد . 10ـ پرستش به مستي است در كيش مهر       برون اند زين جرگه هشيارها
2	ب) خودآزمايي و درك مطلب :   با توجه به ابيات زير ، به پرسش ها پاسخ دهيد . 1ـ روز هجران و شب فرقت يار آخر شد      زدم اين فال و گذشت اختر و كار آخر شد 2ـ آن همه ناز و تنعم كه خزان مي فرمود     عاقبت در قدم باد بهار آخر شد 3ـ شكر ايزد كه به اقبال كله گوشه ي گل     نخوت باد دي و شوكت خار آخر شد 4ـ صبح اميد كه بد معتكف پرده ي غيب    گو برون آي كه كار شب تار آخر شد 5ـ باورم نيست ز بد عهدي ايام هنوز      قصه ي غصه كه در دولت يار آخر شد 1ـ1 : با توجه به بيت اول ، بنويسيد كه شاعر چگونه پايان روز هجران را مي بيند ؟ 2ـ1 : « گذشتن اختر » به كدام باور كهن اشاره دارد ؟ 3ـ1 : تركيباتي چون « نخوت باد دي » ، « شوكت خار » و « شب تار » به چه دوراني اشاره دارد ؟ 4ـ1 : با توجه به بيت پنجم ، چرا شاعر به پايان آمدن غصه را باور نمي كند ؟ 5ـ1 : بيت چهارم چند جمله است ؟ 2ـ منظور از « منم » در بيت زير چيست ؟ اين جاهلان كه دعوي ارشاد مي كنند              در خرقه شان به غيرمنم نحفه اي مياب

 

 

رديف	سؤالات
2	3ـ شاعر در اين بيت « چرا گويد آن چيز در خفيه مرد    كه گر فاش گردد شود روي زرد » كدام صفت اخلاقي ناپسند را نهي مي كند ؟ 4ـ با توجه به بيت : « گويند روي سرخ تو سعدي كه زرد كرد        اكسير عشق بر مسم افتاد و زر شدم » عشق چه تغييري در عاشق ايجاد مي كند ؟ 5ـ محوري ترين موضوع درس « حدي خوان » چيست ؟ 6ـ اين بيت پروين اعتصامي ، كدام واقعيت تلخ زمان شاعر را افشا مي كند ؟ گفت : بايد حد زند هشيار مردم مست را        گفت هوشياري بيار اين جا كسي هشيار نيست 7ـ در مصراع « پرده هايش پرده هاي ما دريد » تفاوت معنايي پرده را توضيح دهيد ؟ 8ـ دو آرايه مهم بيت زير را با ذكر واژه هاي مورد نظر مشخص كنيد . نگارش دهد گلبن جويبار          در آيينه ي آب رخسارها 9ـ وجه شبه ، تركيب تشبيهي اين عبارت كدام است ؟ پروردگارا ! مگذار كه صولت خشم ، حصار بردباري مرا در هم بشكند . 10ـ آدم و آشيل ، قهرمانان كدام حماسه ها هستند ؟ 11ـ اين توضيح مربوط به كدام واژه است ؟ جامه اي ضخيم و چند تكه كه اهل تصوف پوشند . 12ـ چه شباهتي بين انقلاب فرانسه و قيام كاوه ي آهنگر وجود دارد ؟
3	ج) سبك شناسي و تاريخ ادبيات :   1ـ از آثار امام راحل و علامه طباطبايي هر يك اثري بنويسيد . 2ـ دو اثر حماسي نام ببريد كه ادبيات تعليمي در لابه‌لاي اشعار و داستان هاي آن پراكنده است . 3ـ پدر فريدون كه  . . . . . . . . . . . نام داشت از بيم ضحاك ، ترسام و گريزان بود ... 4ـ . . . . . . . . . . . . اثر ابونصر فراهي ، نمونه اي از شعر تعليمي است . 5ـ وسيع ترين و دامنه دار ترين نوع شعر در ادبيات فارسي كدام است ؟ نمونه اي منظوم يا منثور ذكر كنيد .
4	د : شعر از حفظي : 1ـ لب و دندان سنايي همه توحيد تو گويد         . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . 2ـ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .          كاول نظر به ديدن او ديده ور شدم
	جمع نمرات : 15 نمره

 

14

باسمه‌تعالي

سوالات امتحان درس : زبان فارسي (1)	رشته : علوم تجربي و رياضي فيزيك
دوره پيش دانشگاهي دي ماه 1383	مدت امتحان : 45 دقيقه	زمان امتحان : 29/9/1383

 

رديف	سؤالات
1	الف) بيان معني و مفهوم شعر و نثر : 1ـ روز هجران و شب فرقت يار آخر شد            زدم اين فال و گذشت اختر و كار آخر شد 2ـ او را خود التفات نبودي به صيد من                 من خويشتن اسير كمند نظر شدم 3ـ مهين مهر ورزان كه آزاده‌اند                          بريزند از دام جان تا رها 4ـ گفتم : مرا به ملك تو حاجتني نيست اين غلام را در كار من كن . 5ـ لاله و گل زخمي خميازه‌اند       عيش اين گلشن خماري بيش نيست
2	ب) درك مطلب : 1ـ با توجه به شعر زير پاسخ دهيد . شكر ايزد كه به اقبال كله گوشه‌ي گل          نخوت باد دي و شوكت خار آخر شد صبح اميد كه بد معتكف پرده‌ي غيب           گو برون آي كه كار شب تار آخر شد ساقيا لطف نمودي قدحت پر مي باد            كه به تدبير تو تشويق خمار آخر شد در شمار ار چه نياورد كمي حافظ را            شكر كان محنت بي حد و شمار آخر شد الف) چار نخوت باد دي به آخر رسيده است ؟ ب) چرا شاعر مي‌خواهد كه صبح اميد بيرون بيايد ؟ ج) به چه دليل شاعر ساقي را دعا مي‌كند ؟ د) چرا حافظ خرسند است با اينكه كسي او را مورد توجه قرار نداده است ؟ و) منظور از اعتكاف صبح اميد چيست ؟ هـ) « نهاد » آخرين مصراع كدام است ؟ ي) نقش كلمه‌ي « معتكف » را بنويسيد ؟
	2ـ در بيت : « مي رود صبح و اشارت مي‌كند        كاين گلستان خنده واري بيش نيست » الف) اشارت و سفارش صبح چيست ؟ ب) منظور از « گلستان » چيست و چه آرايه‌ي به وجود آورده است ؟
	3ـ منظور كلي مصراع « درد پرده‌ي غنچه را باد بام » چيست ؟ بام مخفف كدام كلمه است ؟
3	ج) دانش‌هاي ادبي : 1ـ دو آرايه ي ادبي در بيت زير بيابيد : چون شبنم اوفتاده بدم پيش آفتاب             مهرم به جان رسيد و به عيوق بر شدم
	2ـ فاعل و مفعول مصراع زير كدام است ؟ « كه آسان كند باده دشوارها »
	3ـ تفاوت‌ معنايي « فرمود » در گذشته و امروز چيست ؟
	4ـ واژه‌هاي « آژنگ » و « فارنگ » به چه معني است ؟
	5ـ (فرات همچنان مي‌گذشت اما دانسته نمي‌شد . . . ) دانسته نمي‌شد چه نوع فعلي است ؟

 

رديف	سؤالات
	6ـ آرايه ي ايهام را با يك مثال تعريف كنيد .
4	د) تاريخ ادبيات و سبك شناسي : 1ـ اشعار غنايي معمولاً در چند شكل سروده مي‌شود ؟ (نام ببريد)
	2ـ شعر پس از مشروطه و خصوصاً شعر نو در كدام حوزه‌ي ادبيات قرار مي‌گيرد ؟ چرا ؟
	3ـ برترين منظومه‌هاي عرفاني فارسي را نام ببريد ؟(2 مورد)
	4ـ مشهورترين مقلدان نظامي را در سرودن مثنوي‌هاي عاشقانه نام ببريد ؟
5	و) شعر حفظي : كامل كنيد : 1) گوشم به راه تا كه خبر مي‌دهد ز دوست            . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
	2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .            همه در سايه ي گيسوي نگار آخر شد
	جمع نمرات : 15 نمره

 

 

13

باسمه‌تعالي

سوالات امتحان نهايي درس ادبیات فارسي (2)	رشته : علوم انساني	ساعت شروع : 10:30	مدت امتحان : 90 دقيقه
دوره پيش دانشگاهي (15 نمره اي)		تاريخ امتحان :
دانش آموزان و داوطلبان آزاد

 

رديف	سؤالات	بارم
1	الف) خودآزمايي و درك مطلب : (8 نمره) ـ با توجه به ابيات زير ، به پرسش ها پاسخ دهيد : هان ، اي دل عبرت بين از ديده عبر كن ، هان   /    ايوان مداين را آيينه ي عبرت دان يك ره ز لب دجله منزل به مداين كن   /           وز ديده دوم دجله بر خاك مداين ران خود دجله چنان گريد صد دجله ي خون گويي      كز گرمي خونابش ، آتش چكد از مژگان بيني كه لب دجله چون كف به دهان آرد  /            گويي ز تف آهش لب آبله زد چندان از آتش حسرت بين بريان جگر دجله      /        خود آب شنيدستي كآتش كندش بريان ؟
	1ـ 1 ـ يكي از معاني « عبر » جاري شدن اشك است ، شاعر در بيت اول چه بهره ي شاعرانه اي از اين كلمه و كلمه‌ي « ديده » برده است ؟	5/0
	1ـ 2 ـ دجله در مصراع اول و دوم بيت دوم ، هر كدام در چه معنا و مفهومي به كار رفته اند ؟	5/0
	1ـ 3 ـ منظور از « كف به دهان آوردن دجله » چيست ؟	5/0
	1ـ 4 ـ در بيت آخر « حسرت » به چه چيزي تشبيه شده است ؟ « حسرت » چه تأثيري در رود دجله داشته است ؟	5/0
	2ـ مفهوم فعل « برود » در عبارت زير چيست ؟ پيغامبري مرسل در وجود آمده است و اين پيغامبر ، همه ي جهان بگيرد و مملكت عجم به دست او برود .	5/0
	3ـ شاعر ، در بيت زير ، حفظ نام ملت ها را از چه مي داند ؟ در دفتر زمانه فتد نامش از قلم               هر ملتي كه مردم صاحبقلم نداشت	5/0
	4ـ نهاد و مفعول در مصراع زير ، تعيين شود ؟ تمام چهارده سالگي اش را در كفن پيچيدم .	5/0
	5ـ زمان و فعل و نوع آن در مصراع مقابل تعيين شود :‌ يك نفر در آب دارد مي سپارد جان	5/0
	6ـ مشبه و مشبه به در بيت زير ، تعيين شود : به ابر پاره چو مه ، نور خويش افشاند             نظير پنبه ي آتش گرفته مي ماند	5/0
	7ـ مفهوم جمله ي « كلاه از سر كودك عقل مي افتد » در اشعار زير چيست ؟ چندان تناوري و بلند /  كه به هنگام تماشا  / كلاه از سر كودك عقل مي افتد .	5/0
	8ـ « خورشيد » در مصراع دوم ، استعاره از چيست ؟ روزي كه در جام شقف مل كرد خورشيد           بر خشك چوب نيزه ها گل كرد خورشيد	5/0
	9ـ « ‌زنجير خاييدن » كنايه از چيست ؟	5/0
	10ـ به نظر شاعر ، در بيت زير ، چگونه مي توان بر معشوق سجده كرد ؟            سجده نتوان كرد بر آب حيات               تا نيابم زين تن خاكي نجات	5/0

 

 

 

1	11ـ مفهوم جمله ي مشخص شده را بنويسيد : در واقع تو اين كار را روي دست من گذاشتي . به قول تهراني ها تو مرا رو بند كردي .	5/0
	12ـ عنوان فرهنگي و اجتماعي اهل عرفان ، هر كدام به چه نام هايي ، ناميده مي شوند ؟	5/0
	13ـ ساختمان ادب عامه بر چه اصولي استوار است ؟	5/0
2	ب) معني و مفهوم شعر و نثر (4 نمره) بيت ها و عبارت هاي زير را به فارسي روان ، معني كنيد : 1ـ بر آمد قيرگون ابري ز روي نيلگون دريا   //   چو راي عاشقان گردان ، چو طبع بيدلان شيدا	5/0
	2ـ خلد گر به پا خاري آسان بر آيد            چه سازم به خاري كه در دل نشيند	5/0
	3ـ كاهش جان تو من دارم و من مي‌دانم          كه تو از دوري خورشيد چه ها مي‌بيني	5/0
	4ـ عشق را راهنماي و ره نبود          در طريقت سر و كله نبود	5/0
	5ـ گفتمش بر بخل خداوندان نعمت و قوف نيافته‌اي الا به علت گرايي .	5/0
	6ـ اي عزيز ، به خدا رسيدن فرض است ، و لابد هر چه به واسطه‌ي آن به خدا رسند فرض باشد به نزديك طالبان .	5/0
	7ـ صندوق تربيت پدرم سنگين است و كتابه رنگين	5/0
	8ـ تغيير قلم ، هنگام كلال و خستگي ، مثل عوض كردن اسب‌هاي يدك است در طول منزل‌ها و امتداد مسافت‌ها	5/0
3	ج) تاريخ ادبيات و سبك شناسي (2 نمره) 1ـ هر كدام از موارد زير ، از ويژگي‌هاي زباني كدام سبك شعري است ؟ الف) برخي از ويژگي‌هاي فراموش شده‌ي زبان ، مجدداً رواج مي‌يابد . ب) كثرت لغات و تركيبات عربي	5/0
	2ـ هر كدام از آثار زير ، نوشته و سروده ي چه كسي است ؟ الف) از ديار حبيب                     ب) سه تابلوي مريم	5/0
	3ـ مترجم كتاب مرزبان نامه از طبري به زبان فارسي كيست و اين كتاب چه نثري دارد ؟	5/0
	4ـ بواسحاق اطعمه ، شاعر طنزگوي قرن نهم ، اشعار خود را به تقليد از كدام شعرا سروده است ؟	5/0
4	ت) حفظ شعر (1 نمره) 1ـ مصراع اول بيت زير را بنويسيد : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .                آتش طور كجا موعد ديدار كجاست	5/0
	2ـ مصراع بعدي را بنويسيد : آي آدم ها كه بر ساحل بساط دل گشا داريد : نان به سفره ، جامه تان بر تن  ، . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ، موج سنگين را به دست خسته مي‌كوبد .	5/0
	جمع نمرات	15

12

باسمه‌تعالي

سوالات امتحان نهايي درس : ادبيات فارسي (1)	رشته : علوم انساني	ساعت شروع : 13:30	مدت امتحان : 100 دقيقه
دوره پيش دانشگاهي		تاريخ امتحان : 10/10/1380
دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر كشور در نيم سال اول سال تحصيلي 83-1382		اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

 

رديف	سؤالات	بارم
1	الف) بخش قافيه (5/2 نمره) 1ـ با توجه به بيت زير به سؤالات پاسخ دهيد . « گفت ما اول فرشته بوده‌ايم             راه طاعت را به جان پيموده‌ايم » الف) واژه هاي قافيه كدامند ؟ ب) حروف اصلي را در واژه هاي قافيه مشخص كنيد ؟ پ) قافيه طبق كدام قاعده است ؟	1
	2ـ چرا قافيه در بيت زير نادرست است ؟ « ديدار تو حل مشكلات است              صبر تو از خلاف ممكنات است »	5/0
	3ـ در بيت زير چه نوع قافيه‌اي به كار رفته است ؟ « گاه سوي جفا روي گاه سوي وفا روي            آن مني كجا روي بي تو به سر نمي‌شود »	5/0
	4ـ نظر « نيما يوشيج » درباره‌ي ضابطه‌ي قافيه در شعر چيست ؟	5/0
2	ب) بخش عروض (6 نمره) 1ـ واژه‌ي « دل انگيز » را يك بار با حذف همزه و يك بار بدون حذف همزه تقطيع هجايي كنيد .
	2ـ اركان معادل هجاهاي زير را بنويسيد . الف)  U U -  -                 ب)  -  U -	5/0
	3ـ يك مصراع از بيت زير را ابتدا تقطيع هجايي و تقطيع به اركان نماييد ، سپس نام وزن اين شعر را بنويسيد . « سينه مالامال درد است اي دريغا مرهمي           دل ز تنهايي به جان آمد دريغا همدمي »	5/2
	4ـ با ذكر دو دليل ثابت كنيد كه وزن شعر زير دوري است . « زان يار دلنوازم شكري است با شكايت               گز نكته دان عشقي بشنو تو اين حكايت »	5/0
	5ـ با توجه به تقطيع در بيت زير يك اختيار زباني و يك اختيار وزني مشخص كنيد . « بيا تا گل برافشانيم و مي در ساغر اندازيم              فلك را سقف بشكافيم و طرحي نو در اندازيم » ب     يا     تا     گل     بُ     رف      شا      ني      م      مي      در      سا      غَ      رن      دا      زيم U    -     -      -       U       -       -       -       U      -       -       -      U      -       -        - فُ     لك    را     سقف     بش     كا     في     م     طر     حي     نْ     دُ      رن     دا     زيم U    -     -      -    U     -       -      -      U    -        -      -     U     -      -       -	1
	6ـ كدام وزن مثوني شاد ، ضربي و مناسب مضامين بزمي است . مثنوي « خسرو و شيرين » نظامي در اين وزن سروده شده است ؟ الف) مفتعلن ، مفتعلن ، فاعلن                     ب) مفاعلين ، مفاعلين ، فعولن ج) فاعلاتن ، مفاعلن ، فعلن                        د) مفعول ، مفاعلن ، فعولن	5/0
	7ـ اساس وزن « ضربي » يا « تكيه‌اي » مبتني بر چيست ؟	5/0

 

3	پ) نقد ادبي (5/6 نمره) 1ـ چرا ذوق به تنهايي نمي‌تواند ملاك قضاوت آثار ادبي باشد	5/0
	2ـ كدام يك از انواع نقد به محتوا و درون مايه‌ي اثر ارتباط دارد ؟	1
	3ـ كدام يك از نويسندگان زير نقادان را چون خرمگس‌هايي مي‌داند كه روي پيكر اسب مي‌نشينند و او را نيش مي‌زنند؟ الف) اليوت             ب) ريچاردز                ج) پوند                 د) چخوف	5/0
	4ـ عقيده‌ي « هيپوليت تن » در باب ادبيات چيست ؟	75/0
	5ـ شيوه‌ي نقد تاريخي در چه صورت مفيد است ؟	1
	6ـ موضوع شاهنامه چيست ؟	1
	7ـ منابع اصلي « مولانا » در سرودن مثنوي چيست ؟	5/0
	8ـ هنر بزرگ « سعدي » در گلستان چيست ؟	5/0
	9ـ رباعيات خيام بازگو كننده‌ي چه نوع افكار و انديشه هايي است ؟	25/0
	10ـ نام اصلي كتاب قابوس نامه « . . . . . . . . . . . . . » است و اين كتاب از بهترين نمونه‌هاي نثر . . . . . . . . . . . . . . به شمار مي‌رود .	5/0
	جمع نمرات	15

 

 

 

11

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان درس : زبان فارسي (1)	رشته : علوم تجربي و رياضي فيزيك
دوره پيش دانشگاهي دي ماه 1382	زمان امتحان : 75 دقيقه

 

 

رديف	سؤالات
1	الف) معني و مفهوم شعر و نثر :   1ـ عشق دريايي كرانه ناپديد                        كي توان كردن شنا اي هوشمند 2ـ بپوييد كاين مهتر آهر من است                  جهان آفرين را به دل دشمن است 3ـ مني چون بپيوست با كردگار                     شكست اندر آورد برگشت كار 4ـ بگفتا گر به سر يابيش خشنود ؟                 بگفت : از گردن اين وام افكنم زود 5ـ تا به كي نازي به حسن عاريت                  ما و من ، آيينه داري بيش نيست 6ـ اشتران همه يگان و دوگان هلاك شدند 7ـ او سخن اهل زمانه را هيچ وزني ننهادي . 8ـ پروردگارا ، مگذار كه صولت خشم ، حصار بردباري مرا درهم بشكند .
2	ب) خودآزمايي :   1ـ به با توجه به ابيات زير به پرسش هاي زير پاسخ دهيد . 1ـ از در در آمدي و من از خود به در شدم       گويي از اين جهان به جهان دگر شدم 2ـ گفتم ببينمش مگر درد اشتياق                   ساكن شود ، بديدم و مشتاق تر شدم 3ـ چون شبنم افتاده بدم پيش آفتاب               مهرم به جان رسيد و به عيوق بر شدم 4ـ او را خود التفات نبودي به صيد من           من خويشتن اسير كمند نظر شدم 5ـ گويند روي سرخ تو ، سعدي كه زرد كرد ؟     اكسير عشق بر منم افتاد و زر شدم 1ـ1 : از خود به در شدن يعني چه و چرا شاعر مي گويد : از خود به در شدم ؟ 2ـ1 : با توجه به بيت دوم نتيجه ديدار شاعر با محبوبش چيست ؟ 3ـ1 : در مصراع اول بيت سوم ، شاعر خود و معشوق را به چه مانند كرده است ؟ 4ـ1 : نوع « را » در مصراع « او را خود التفات نبودي به صيد من » چيست ؟‌ و نهاد جمله كدام است ؟ 5ـ1 : با توجه به بيت دوم امروز به جاي كلمه « ساكن » چه واژه اي به كار مي رود ؟ 6ـ1 : اين مصراع « ز عشق ناتمام ما ، جمال يار مستغني است » با كدام بيت ارتباط معنايي نزديك تري دارد ؟ 7ـ1 : با توجه به بيت آخر بنويسيد كه چه عاملي باعث كمال عاشق شده است ؟ 8ـ1 : تعداد جمله هاي بيت آخر را معين نماييد ؟ 9ـ محوري ترين موضوع درس « سپيده ي آشنا » چيست ؟

 

 

رديف	سؤالات
2	10ـ « اين غلام را در كار من كن » يعني چه ؟ 11ـ آرايه ي تشخيص را در اين مطراع توضيح دهيد . « درون دلت شهربند است راز » 12ـ وجود « سيمرغ در شاهنامه » جزء كدام يك از زمينه هاي حماسه است ؟ 13ـ با توجه به بيت « چه فرهاد ها مرده در كوه ها           چه حلاج ها رفته بر دارها » علامت « ها » در فرهاد و حلاج نشانه چيست ؟ 14ـ قافيه را در بيت زير مشخص كنيد : آتش است اين بانگ ناي و نيست باد              هر كه اين آتش ندارد نيست باد 15ـ چند نوع شهر تعليمي در ادبيات ملل مختلف ديده مي شود ؟ توضيح دهيد ؟ 16ـ چرا اصطلاح حماسه بيشتر براي شعر به كار مي رود ؟
3	ج) تاريخ ادبيات و سبك شناسي :   1ـ مشهورترين سرايندگان منظومه هاي عاشقانه ي ادب فارسي را نام ببريد ؟ (ذكر دو مورد) 2ـ تحميديه ي آغاز مثنوي به چه نامي شهرت يافته است ؟ چرا ؟ 3ـ مشهورترين رباعي سراي ايراني قرن ششم كيست ؟ 4ـ بيت زير به كدام معضل اجتماعي اشاره دارد ؟ گفت : مستي ، ز آن سبب افتان و خيزان مي روي         گفت : جرم راه رفتن نيست ، ره هموار نيست
4	شعر از حفظي :   1ـ بيتي از حافظ بنويسيد كه در آن از واژه هاي « پريشاني و گيسوي نگار » استفاده شده باشد . 2ـ اين بيت در هم ريخته را به صورت منظم بنويسيد . نتوان وصف تو گفت كه تو در وهم نيايي              نتوان شبه تو گفتن كه تو در فهم نگنجي
	جمع نمرات : 15 نمره

10

 

سوالات امتحان درس : زبان فارسي (1)

دوره پيش دانشگاهي

رشته : علوم تجربي و رياضي فيزيك

 

 

رديف	سؤالات
1	الف) معني و مفهوم ابيات زير را به نثر روان بنويسيد :   1ـ آتش است اين بانگ ناي و نيست باد       هر كه اين آتش ندارد نيست باد 2ـ سينه خواهم شرحه شرحه از فراق           تا بگويم شرح درد اشتياق 3ـ نتوان وصف تو گفتن كه تو در فهم نگنجي           نتوان شبه تو گفتن كه تو در وهم نيايي 4ـ پروردگارا ! روا مدار كه در ظلمات جهل و ضلال از چراغ هدايت به دور افتم و بيغوله را از شاهراه باز نشناسم . 5ـ شده بر بدي دست ديوان دراز                   ز نيكي نبودي سخن جز به راز 6ـ گذربود چندان كه گويي سوار                   ميانه برفتي به تنگي چهار 7ـ عشق دريايي كرانه ناپديد                        كي توان كردن شنا اي هوشمند 8ـ اگر هفت كشور به شاهي تو راست                     چرا رنج و سختي همه بهر ماست 9ـ تو را بر همه ي چيزها حكم است تا در ضيافت مايي .
2	ب) معني لغات زير را بنويسيد :   1ـ به دستور فرمود تا ساروان           هيون آرد از دشت صد كاروان 2ـ بپوييد كاين مهتر آهر من است             جهان آفرين را به دل دشمن است 3ـ من وقتي به حيي از احياي عرب فراز رسيد. 4ـ مگذار كه صولت خشم بردباري را در هم شكند .
2	ج) به پرسش هاي زير پاسخ دهيد .   1ـ در بيت « من خفته بدم به ناز در كتم عدم           حسن تو به دست خويش بيدارم كرد » الف) مقصود از « كتم عدم » چيست ؟ ب) نقش دستور « به ناز » را بنويسيد ؟ 2ـ در بيت « همه غيبي تو بداني ، همه عيبي تو بپوشي        همه بيشي تو بكاهي همه كمي تو فزايي » الف) مصراع دوم به كدام آيه ي قرآني تلميح دارد ؟ ب) به جز آرايه ي تلميح چه آرايه ي ديگري در بيت به چشم مي خورد ؟ 3ـ در مصراع « پرده هايش پرده هاي ما دريد » تفاوت معنايي پرده را بيان كنيد ؟ 4ـ معادل امروزي فعل هاي زير را بنويسيد . باز رفتند ـ آواز داد

 

 

 

رديف	سؤالات
2	5ـ در بيت « يكي دشت با ديدگان پر زخون / كه تا تو كي ز آتش برون » كدام واژه در معني مجازي به كار رفته است ؟ علاقه ي آن را بنويسيد ؟ 6ـ من شاعر در دوره ي مشروطه چه تفاوتي با دوره هاي قبل دارد ؟ 7ـ چرا اصطلاح حماسه تنها براي شعر به كار برده مي شود ؟ 8ـ مناجات هاي ائمه اطهار چه مراحلي دارد ؟ 9ـ داستان هاي عاشقانه را در ادب فارسي مي توان با چه چيز مقايسه كرد ؟ 10ـ موضوع كتاب كشف المحجوب را بنويسيد ؟ 11ـ چه شباهت هايي بين انقلاب فرانسه و قيام كاوه ي آهنگر وجود دارد ؟ 12ـ نام نويسنده ي اين كتاب را بنويسيد . « ظفر نامه »
	جمع نمرات : 15 نمره

7

باسمه‌تعالي

سوالات امتحان هماهنگ كشوري درس : زبان فارسي (2)	رشته : علوم تجربي و هنر	ساعت شروع : 10:30 صبح	مدت امتحان : 90 دقيقه
دوره پيش دانشگاهي (15 نمره اي)  گروه الف		تاريخ امتحان : 23/03/1380
دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر كشور در نيم سال دوم سال تحصيلي 80-1379		اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

 

رديف	سؤالات	بارم
1	الف) خودآزمايي و درك مطلب : (8 نمره) ـ با توجه به شعر زير ، به سوالات آمده پاسخ دهيد .  « . . . . و خدايي كه در اين نزديكي است لاي اين شب بوها ، پاي آن كاج بلند من مسلمانم قبله ام يك گل سرخ جانمازم چشمه ، مهرم نور دشت ، سجاده ي من من وضو با تپش پنجره ها مي گيرم در نمازم جريان دارد طيف سنگ از پشت نمازم پيداست همه ذرات نمازم متبلور شده است . . . گاه گاهي قفسي مي سازم با رنگ مي فروشم به شما تا به آواز شقايق كه در آن زنداني است دل تنهايي تان تازه شود . »
	الف ـ 1 ـ شاعر چه رابطه اي بين « شب بو و كاج » برقرار كرده است ؟	5/0
	الف ـ 2 ـ « گل سرخ » نماد چيست ؟ ذكر يك مورد آن كافي است .	5/0
	الف ـ 3 ـ « پنجره » در شعر فوق نشانگر چيست ؟	5/0
	الف ـ 4 ـ مقصود از « سنگ از پشت نمازم پيداست » چيست ؟	5/0
	الف ـ 5 ـ كدام واژه به معناي مجازي « همه ي گستره ي زمين » آمده است ؟	5/0
	الف ـ 6 ـ در كدام بخش شعر شاعر به « آرزوهاي تحقق نيافته » اشاره دارد ؟	5/0
	7 ـ منظور شاعر از « مشك » در مصراع « كبك فرو ريخته مشك به سوراخ گوش » چيست ؟	5/0
	8ـ پيام اصلي بيت : « نيست جز نامي از او در دست من      ز آن بلندي يافت قدر پست من » چيست ؟	5/0
	9ـ معادل امروزي اصطلاحات « سر هم رفته » و « از كار در آوردن » را بنويسيد .	1
	10ـ معادل امروزي « الله الله » را در عبارت « الله الله يا اميرالمومنين كه اين خوني است ناحق » بنويسيد .	5/0
	11ـ نقش دستوري « خسته » در عبارت « نه كشته اي بر جاي نهاده و نه خسته ، به شهر خود بازگشته اند » چيست ؟	5/0
	12ـ مقصود شاعر از « گل » در تكه شعر « نازك آراي تن ساق گلي / كه به جانش كِشتم » چيست ؟	5/0
	13ـ منظور از « برزخ كبود » در بيت زير چيست ؟ « بسياري بود رود در آن برزخ كبود           اما دريغ زهره ي دريا شدن نداشت »	5/0
	14ـ آثاري كه موضوع آن شرح حال و معرفي بزرگان علم حديث است ، چه نام دارد ؟	5/0

 

رديف	سؤالات	بارم
1	15ـ در عبارت « اين صدا زمزمه اي سوزان و خدايي است » چه آرايه ي ادبي به كار رفته است ؟	5/0
2	ب) معني و مفهوم شعر و نثر (4 نمره) ـ بيت ها و عبارت هاي زير را به نثر ساده ي امروزي برگردانيد : 1ـ در پاژه ي آن مشرعه اي ساخته است كه به پنج نايژه آب بسيار بيرون مي آيد .	5/0
	2ـ‌ شيخ بوعبدالله بشكست و با خويش رسيد	5/0
	3ـ عداوت و عصبيت ميان ايشان تا كدام جايگاه است .	5/0
	4ـ اگر بار يابمي خود بِها و نِعُم .	5/0
	5ـ او در طريق تبتل و انقطاع ، خويشتن را از « خود » خالي كرده بود .	75/0
	6ـ سراچه ي ذهنم آماس مي كرد .	25/0
	7ـ به جز وفا و عنايت نماند در همه عالم           ندامتي كه نبردم ملامتي كه نديدم	5/0
	8ـ چاه چونان ژرفي و پهنايش بي شرميس ناباور .	5/0
3	ج) سبك شناسي و تاريخ ادبيات (2 نمره) 1ـ نام نويسندگان آثار زير چيست ؟ الف) از اين اوستا                 ب) سقوط يك فرشته	5/0
	2ـ نثر دكتر عبدالحسين زرين كوب جزء كدام يك از انواع نثر معاصر محسوب مي شود ؟	5/0
	3ـ به چه نوع قصه هايي افسانه هاي تمثيلي (فابل) گفته مي شود .	5/0
	4ـ چه مواردي از ويژگي هاي دوره نخست شعر عصر نيمايي است ؟	5/0
4	ت) شعر حفظي (1 نمره) ابيات زير را كامل كنيد : الف) سرو سماطي كشيد بر دو لب جويبار       . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ب) مرا نصيب .  . . آمد به شادي همه عالم         چرا كه از همه . . . . . محبت تو گزيدم	5/0 5/0
	جمع نمرات	15

 

6

باسمه‌تعالي

سوالات امتحان نهايي درس : زبان فارسي (1)	رشته : علوم رياضي و علوم معارف اسلامي	ساعت شروع : 8 صبح	مدت امتحان : 75 دقيقه
دوره پيش دانشگاهي		تاريخ امتحان : 09/10/1380
دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر كشور در نيم سال اول سال تحصيلي 81-1380		اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

 

رديف	سؤالات	بارم
1	الف) خودآزمايي و درك مطلب : (8 نمره) ـ با توجه به ابيات زير ، به سوالات پاسخ دهيد : برق با شوقم ، شراري بيش نيست           شعله ، طفل ني سواري بيش نيست آرزوهاي دو عالم دستگاه                     از كف خاكم غباري بيش نيست لاله و گل زخمي خميازه اند                 عيش اين گلشن خماري بيش نيست مي رود صبح و اشارت مي كند             كاين گلستان خنده واري بيش نيست اي شرر از همرهان غافل مباش              فرصت ما نيز ، باري بيش نيست	75/0
	1ـ 1 ـ معني « با » در مصراع اول چيست ؟	5/0
	1ـ 2 ـ منظور از « خميازه كشيدن لاله و گل » چيست ؟	5/0
	1ـ 3 ـ نام دو آرايه را در بيت چهارم بنويسيد :	5/0
	1ـ 4 ـ منظور از « خنده وار بودن گلستان » در بيت چهارم چيست ؟	5/0
	1ـ 5 ـ « شرر » در بيت آخر استعاره از چيست ؟	5/0
	1ـ 6 ـ اين بيت حافظ با كدام بيت فوق ارتباط معنايي دارد ؟  سرم به دني و عقبي فرو نمي آيد //   تبارك ا... از اين فتنه ها كه در سر ماست	5/0
	2 ـ معادل امروزي « خط جنيد بايد » چيست ؟	5/0
	3ـ در بيت : « روز هجران و شب فرقت يار آخر شد         زدم اين فال و گذشت اختر و كار آخر شد . » « گذشتن اختر » به كدام باور قدما اشاره دارد ؟	5/0
	4ـ عبارت « ديناري بده پنهان و خود را وارهان » به كدام پديده ي اجتماعي زمان شاعر اشاره دارد ؟	5/0
	5ـ « زبان در كشيدن » در مصراع « زبان در كش اي مرد بسيار دان » كنايه از چيست ؟	5/0
	6ـ در بيت : « بهاران كه شاباش ريزد سپهر           به دامان گلشن ز رگبارها » منظور شاعر از « شاباش بهاري » چيست ؟	5/0
	7ـ در بيت : « پياپي بكش جام و سرگرم باش              بهل گر بگيرند بيكارها » « بگيرند » به چه معني به كار رفته است ؟	5/0
	8ـ با توجه به بيت : « نفحات صبح داني ز چه روي دوست دارم ؟    كه به روي دوست ماند كه برافكند نقابي چرا سعدي « نفحات صبح » را دوست دارد ؟	5/0
	9ـ محتواي شعرهاي تعليمي در قديم بيشتر شامل چه چيزهايي بوده است ؟ (دو مورد را ذكر كنيد)	5/0

 

رديف	سؤالات	بارم
1	10ـ در بيت : « بگفتا جان مده بس دل كه با اوست       بگفتا دشمن اند اين هر دو بي دوست مرجع ضمير « اين » چيست ؟	5/0
	11ـ در بيت : « گفتم ببينمش مگرم درد اشتياق             ساكن شود بديدم و مشتاق تر شدم » « م » در «‌ مگرم » چه نقشي دارد ؟	5/0
2	ب) معني و مفهوم شعر و نثر (4 نمره) 1ـ اغلب مشايخ در كار او ابا كردند و گفتند : او را در تصوف قديمي نيست .	5/0
	2ـ من وقتي به حيي از احياي عرب فراز رسيدم .	5/0
	3ـ بيامد دو صد مرد آتش فروز          دميدند گفتي شب آمد به روز	5/0
	4ـ تو سني كردم ندانستم همي          كز كشيدن تنگ تر گردد كمند	5/0
	5ـ نه چنان گناهكارم كه به دشمنم سپاري       تو به دست خويش فرماي اگرم كني عذابي	5/0
	6ـ كه ليلي گر چه در چشم تو حوري است       به هر جزئي ز حسن او قصوري است	5/0
	7ـ دم در نيار و دفتر بيهوده پاره كن         تا كي كلام بيهده ، گفتار ناصواب	5/0
	8ـ گفت :بايد حد زند هشيار مردم ، مست را »            گفت : « هشياري بيار ، اينجا كسي هشيار نيست	5/0
3	ج) سبك شناسي و تاريخ ادبيات (2 نمره) 1ـ هر يك از كتاب هاي زير از كيست ؟ الف) چشمه ي روشن                  ب) طوطي نامه	5/0
	2ـ دو تن از شاعراني را كه پس از نظامي ، از منظومه ي خسرو شيرين تقليد كرده اند نام ببريد ؟	5/0
	3ـ قهرمان يك حماسه ، چه ويژگي هايي بايد داشته باشد ؟	5/0
	4ـ عرفان در كدام قرن و با پيش گامي چه كسي به حوزه ي غزل راه يافت ؟	5/0
4	ت) شعر حفظي (1 نمره) ابيات زير را كامل كنيد : الف) آن همه ناز و تنعم  كه خزان مي فرمود        . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ب) نتوان وصف تو گفتن كه تو در وصف نگنجي                                   نتوان . .. تو گفتن كه تو در .. . نيايي	5/0 5/0
	جمع نمرات	15

 

 

5

باسمه‌تعالي

سوالات امتحان نهايي درس : زبان فارسي (1)	رشته : علوم تجربي و هنر	ساعت شروع : 13:30	مدت امتحان : 90 دقيقه
دوره پيش دانشگاهي		تاريخ امتحان : 10/10/1380
دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر كشور در نيم سال دوم سال تحصيلي 81-1380		اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

 

رديف	سؤالات	بارم
1	الف) خودآزمايي و درك مطلب : (8 نمره) ـ با توجه به ابيات زير ، به سوالات پاسخ دهيد : بشنو از ني چون شكايت مي كند              وز جدايي ها شكايت مي كند كز نيستان تا مرا ببريده اند                      در نفيرم مرد و زن ناليده اند من به هر جمعيتي نالان شدم                  جفت بد حالان و خوش حالان شدم ني حريف هر كه از ياري بريد                پرده هايش پرده هاي ما دريد روزها گر رفت گو رو باك نيست             هر كه بي روزي است روزش دير شد
	1ـ 1 ـ مقصود از « نيستان » در بيت دوم چيست ؟	5/0
	1ـ 2 ـ « بدحالان » در بيت سوم چه كساني هستند ؟	5/0
	1ـ 3 ـ منظور شاعر از مصراع « پرده هايش پرده هاي ما دريد » چيست ؟	5/0
	1ـ 4 ـ در بيت پنجم ، منظور شاعر از « تو » چيست ؟	5/0
	1ـ 5 ـ « دو آرايه اي ادبي » را كه در بيت آخر به كار رفته است ، بنويسيد ؟	5/0
	1ـ 6 ـ با توجه به بيت آخر ، به نظر مولانا چه كساني از عشق بي نصيب مي مانند ؟	5/0
	2 ـ مفهوم كنايي « فراوان سخن باشد آگنده گوش » چيست ؟	5/0
	3ـ گلگونه ي مردان خون ايشان است » يعني چه ؟	5/0
	4ـ در بيت : از در درآمدي و من از خود به در شدم             گويي كزين جهان به جهان دگر شدم مقصود از عبارت « از خود به در شدم » چيست ؟	5/0
	5ـ در بيت : « بگفتا گر به سر يا بيش خشنود              بگفت از گردن اين وام افكنم زود » مقصود فرهاد از « وام » چيست ؟	5/0
	6ـ در بيت : لاله و گل زخمي خميازه اند            عيش اين گلشن خماري بيش نيست « گلشن » استعاره از چيست ؟	5/0
	7ـ درباره چهارده روايت قرآن چه مي دانيد ؟	5/0
	8ـ در بيت : « فريب جهان را مخور زينهار                 كه در پاي اين گل بود خارها » منظور از « خارها » چيست ؟	5/0
	9ـ درون مايه ي شعرهاي تعليمي ، از مشروطيت به بعد چه چيزهايي بوده است ؟	5/0

 

 

رديف	سؤالات	بارم
1	10ـ در بيت : « آن آبرو چو جوي بود ، رنج و غصه سنگ           سنگش به جاي ماند و آبش ز جو رود » الف) نهاد جمله اول كدام است ؟ ب) زمان و نوع فعل « ماند » چيست ؟	5/0 5/0
2	ب) معني و مفهوم شعر و نثر (4 نمره) 1ـ ايشان از قوت توحيد و صلابت شريعت مي جنبند .	5/0
	2ـ گفتم مرا به ملك تو حاجتي نيست ، اين غلام را در كار من كن .	5/0
	3ـ هيونان به هيزم كشيدن شدند              همه شهر ايران به ديدن شدند	5/0
	4ـ بگفت آن جا به صنعت در چه كوشند               بگفت انده خزند و جان فروشند	5/0
	5ـ او را خود التفات نبودي به صيد من            من خويشتن اسير كمند نظر شدم	5/0
	6ـ گرم و خونين به منش باز آري             تا برد ز آينه ي قلبم زنگ	5/0
	7ـ با بر سر سبزه تا به خواري ننهي             كان سبزه ز خاك لاله رويي رسته است	5/0
	8ـ گفت : « نزديك است والي را سراي ، آن جا شويم »        گفت : « والي از كجا در خانه ي خمار نيست ؟ »	5/0
3	ج) سبك شناسي و تاريخ ادبيات (2 نمره) 1ـ هر يك از كتب زير از كيست ؟ الف) صناعات ادبي                  ب) هزار و يك شب	5/0
	2ـ « مناظره » در ادب فارسي ، يعني چه ؟	25/0
	3ـ ويژگي هاي سبك هندي را بنويسيد .	75/0
	4ـ هر يك از كتاب هاي زير چه نوع حماسه اي هستند ؟ الف) ايلياد                     ب) ظفر نامه	5/0
4	ت) شعر حفظي (1 نمره) ابيات زير را كامل كنيد : 1ـ گوشم به راه تا كه خبر مي دهد ز دوست         . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2ـ تو حكيمي ، تو عظيمي ، تو كريمي ، تو رحيمي        تو  . . .. فضلي ، تو . . . . . . . .. . ثنايي	5/0 5/0
	جمع نمرات

4

باسمه‌تعالي

سوالات امتحان هماهنگ كشوري : زبان فارسي (2)	ساعت شروع : 8 صبح	مدت امتحان : 80 دقيقه
رشته : علوم رياضي و علوم انساني	تاريخ امتحان : 21/03/1377
دوره پيش دانشگاهي در نيمسال دوم سال تحصيلي 77-1376	اداره كل امتحانات

 

رديف	سؤالات	بارم
الف	خودآزمايي (8 نمره) : 1ـ با توجه به متن زير به پرسش ها پاسخ دهيد . اگر چه صحبت را بر خلوت ترجيح مي داد باز عزلت را از صحبت كساني كه در قيد تعلقات باقي مانده بودند بهتر مي‌ديد . در خارج از جمع مريدان خويش و آن عده از اكابر و اعيان كه ارتباط با آنها را براي ارشاد ايشان يا رفع حاجت محتاجان و مظلومان شهر لازم مي ديد به ملاقات اغيار ، خاصه كساني كه براي كنجكاوي به ديدار وي مي‌آمدند ، علاقه‌اي نشان نمي داد . يك بار به فقيهي كه به امتحانش آمده بود به تعريض گفت : « بعد از اين دانشمندي را بمان ، بينش مندي را پيش گير . » در حقيقت اكثر ياران مولانا در اين سال ها فتيان شهر و همگي اهل كسب و كار بودند . سايرين را هم مولانا الزام و دلالت به كسب و كار مي كرد و از اينكه تكيه بر فتوح و نذور اهل خير نمايند تحذيرشان مي‌نمود و به آنها خاطر نشان مي ساخت كه هر كس اين طريقت نورزد به پولي نيرزد . » 1ـ1 : با توجه به متن ، به نظر شما مولوي از معاشرت با چه كساني روي گردان بود ؟ 1ـ2 : منظور مولوي از « بعد از اين دانشمندي را بمان » چيست ؟ و چرا چنين سفارشي كرد ؟ 1ـ3 : مقصود مولانا از « اين طريقت » چيست ؟ 1ـ4 : الزام و دلالت يعني چه ؟	5/0 1 5/0 5/0
	2ـ عبارت مشخص را معين كنيد . با نافرماني و فرو گذاري جانبم كار را به هم در مي آميزيد .	5/0
	3ـ شعر « دماوند » جزء كدام دسته از توصيف ها است و شاعر كدام رفتار استبدادي را انتقاد كرده است ؟	5/0
	4ـ در درس شب كوير ، درخت هاي « گز و تاق » را نماد چه كساني مي توان دانست ؟	5/0
	5ـ منظور مولانا از اين عبارت چيست ؟ « مرغ چون از زمين بالا پرد اگر چه به آسمان نرسد اين قدر باشد كه از دام دور باشد . »	5/0
	6ـ « قلا كردن » و « هر دمبيل بودن » يعني چه ؟	5/0
	7ـ ترجمه شعر شاعران اروپايي چه تحولي در سبك شعر فارسي ايجاد كرد ؟	5/0
	8ـ يادنامه ها به چه منظوري نوشته مي شوند ؟	5/0
	9ـ در عبارت « آخر آهنگ لطيف و پر جلال تو براي دنياي ناچيز مات خيلي زياد است » چه آرايه اي وجود دارد ؟	5/0
	10ـ دو آرايه ي زيباي بيت زير را بنويسيد . « جوانيم به سمند شتاب مي شد و از پي        چو گرد در قدم او دويدم و نرسيدم »	5/0
	11ـ مفعول جمله دوم را بنويسيد . « پشت مقطع قلم را بر نمي داشت و مي گفت : قوت قلم در پوست آن است . »	5/0
	12ـ قيدهاي اين عبارت را بنويسيد ؟ « هروهر ، تمام شاگردان به قهقه افتادند ، اين كار بيش تر معلم را عصباني كرد »	5/0

 

 

 

 

رديف	سؤالات	بارم
ب	بيان معني و مفهوم شعر و نثر (4 نمره) : ابيات و عبارت هاي زير را به فارسي روان برگردانيد . 1ـ سرو سماطي كشيد بر دو لب جويبار     چون دو رده چتر سبز ، در دو صف كارزار	5/0
	2ـ وفور فتنه اگر هست آسمان با ماست               كه چشم لطف ز دنياي ديگري داريم	5/0
	3ـ هر چه خواهي در سوداش رنج برد            تيغ صر صر خواهدش حالي سترد	5/0
	4ـ من بند دهانت بر گشايم . . . . . . . .                ور بگشايند بندم از بند . . . . . . . .	5/0
	5ـ حكماي بني اسرائيل را گفت : « در رويد و وي را به مسايل تجربه كنيد . »	5/0
	6ـ چون آب دريا موج زند ، مبلغي بر باروي شهر بر رود .	5/0
	7ـ نطعي پيش وي فرود صفه باز كشيده .	5/0
	8ـ هر گونه اهانت و ايذا را با كم زني مقابله مي كرد .	5/0
ج	تاريخ ادبيات و سبك شناسي (2 نمره) : 1ـ اين آثار از چه كساني است ؟ الف) « رازها »                             ب) « آزادي مجسمه »	5/0
	2ـ در عبارت « اين تنها خصوصيت سعدي است كه سخنش به سخن همه شبيه باشد و به هيچ كس شبيه نباشد . » كدام ويژگي سبك سعدي وجود دارد ؟	5/0
	3ـ دو نوع ترجمه را فقط نام ببريد ؟	5/0
	4ـ دوره نخست عصر نيما ، چه ويژگي اي دارد ؟	5/0
د	حفظ شعر (1 نمره) : جاهاي خالي را پر كنيد : 1ـ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .    ثبات عهد مرا ديدي اي فروغ اميدم	5/0
	2ـ ابر بهاري ز دور ، اسب بر انگيخته              . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .	5/0

2

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان درس : زبان فارسي (1)

مدت امتحان : 70 دقيقه

دوره پيش دانشگاهي دي ماه 1383

 

رديف	سؤالات
1	الف) درك مطلب : روز هجران و شب فرقت يار آخر شد              زدم اين فال و گذشت اختر و كار آخر شد صبح اميد كه بد معتكف پرده ي غيب              گو برون آي كه كار شب تار آخر شد باورم نيست ز بد عهدهي ايام هنوز                 قصه ي غصه كه در دولت يار آخر شد ساقيا لطف نمودي قدحت پر مي باد               كه به تدبير تو تشويق خمار آخر شد در شما ار چه نياورد كسي حافظر را               شكر كان محنت بي حد و شمار آخر شد 1ـ چرا بايد صبح اميد از اعتكاف بيرون بيايد ؟ 2ـ چرا شاعر دعا مي كند كه قدح ساقي پر مي  باشد ؟ 3ـ چرا شاعر باور نمي كند كه قصه ي غصه به پايان آمده باشد ؟ 4ـ با اين كه كسي حافظ را به شمار نياورد چرا شكر مي‌گويد ؟ 5ـ منظور از پر مي بودن قدح ساقي چيست ؟
2	ب) خودآزمايي : 6ـ در مصراع « گفتم ببينمش مگرم درد اشتياق          ساكن شود ،‌ بديدم و مشتاق تر شدم » نقش ضماير « ش » و « م » در مصراع اول چيست ؟ 7ـ در عبارت « ستارگان نيز مانند چراغ نيم مرده‌ي شبانان فروغ خود را به دشت رها مي‌كردند » چه آرايه‌هاي ادبي ديده مي‌شود؟ 8ـ در بيت « هر كجا بيندم از دور ، كند       چهره پرچين و جبين پر آژنگ » فعل مصراع دوم كدام است و پرچيبن چه نقشي دارد ؟ 9ـ در مصراع « بهاران كه شاباش ريزد سپهر » منظور از شاباش چيست و پسوند « ان » در بهاران به چه معنايي آمده است ؟ 10ـ معناي واژه هاي مشخص شده در عبارت «‌ دراعه پوشيد و به زي اهل صلاح در آمد » چيست ؟ 11ـ در مصراع « گفت آگه نيستي كز سر در افتادت كلاه » به كدام ويژگي آدمِ مست اشاره دارد ؟ 12ـ آرايه‌هاي ادبي بيت « بگفت از دل جدا كن عشق شيرين      بگفتا چون زيم بي جان شيرين » را نشان دهيد . 13ـ عبارت « كه دوزخ مرا زين سخن گشت خوار » كدام صفت سياووش را نشان مي‌دهد ؟ 14ـ ولادت فريدون شبيه كدام پيامبر و پرورش يافتن او در غار مانند كدام پيامبر بوده است ؟ 15ـ مصراع « نروم جز به همان ره كه توام راه نمايي » را به دو صورت بخوانيد و معني كنيد . 16ـ مناجات‌هاي فارسي حاوي چه مضاميني هستند ؟
3	ج) معني و مفهوم عبارت ها و بيت هاي زير را به فارسي روان بنويسيد . 17ـ روزها گر رفت گو رو باك نيست          تو بمان اي آن كه چون تو پاك نيست 18ـ نباشم بدين محضر اندر گوا                 نه هرگز بر انديشم از پادشاه 19ـ مراكرام ضيف را امير بيامد تا با من موافقت كند . 20ـ من چشم از او چگونه توانم نگاه داشت        كاول نظر به ديدن او ديده ور شدم 21ـ مي رود صبح و اشارت مي‌كند         كاين گلستان خنده واري بيش نيست

 

 

رديف	سؤالات
3	22ـ اين جاهلان كه دعوي ارشاد مي كنند       در خرقه شان به غير « منم » تحفه اي مياب 23ـ كسي چون تو طريق پاك بازي نگرفت         با زخم نشان سرافرازي نگرفت 24ـ دست بر آورد و روي در قبله ي مناجات كرد و خواست آنچه خواست .
4	د) تاريخ ادبيات و ... : 25ـ قالب و شيوه ي بيان « مست و هشيار » پروين اعتصامي چيست ؟ 26ـ موضوع ادبيات تعليمي چيست ؟ 27ـ قطعه ي « قلب مادر » اصلاً براي كدام كشورا ست و چه كسي آن را به شعر فارسي در آورده است ؟ 28ـ اوج منظومه هاي عاشقانه ي ادب فارسي كدام كتاب است و چه كسي در سرودن داستان عاشقانه از آن تقليد كرده است ؟
5	و) حفظ شعر : كامل كنيد : 29ـ تار فتنش ببينم و گفتنش بشنوم            . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30ـ گفت : از بهر . . . . . . جامدات بيرون كنم         گفت : پوسيده است جز نقش . . . . . . . . نيست
	جمع نمرات : 15 نمره

 

 

1

باسمه‌تعالي

سوالات امتحان هماهنگ كشوري : زبان فارسي (2)	ساعت شروع : 8 صبح	مدت امتحان : 80 دقيقه
رشته : علوم تجربي	تاريخ امتحان : 20/03/1377
دوره پيش دانشگاهي در نيمسال دوم سال تحصيلي 77-1376	اداره كل امتحانات

 

رديف	سؤالات	بارم
الف	خودآزمايي (8 نمره) : 1ـ با توجه به متن زير به پرسش ها پاسخ دهيد . ... و چنين بود كه هر سال كه يك كلاس بالاتر مي رفتم و به كوير بر مي‌گشتم از آن همه زيبايي‌ها و لذت‌ها و نشئه‌هاي سرشار از شعر و خيال و عظمت و شكوه و ابديت پر از قدس و چهره هاي پر از ماوراء محروم تر مي شدم ، تا امسال كه رفتم ديگر سر به آسمان بر نكردم و همه چشم در زمين ... كه آن عالم پر از شگفتي و راز ، سرايي سرد و بي روح شد ساخته چه عنصر ! و آن باغ پر از گل هاي رنگين و معطر شعر و خيال در سموم سرد اين عقل بي درد و بي دل پژمرد و صفاي اهورايي آن همه زيبايي ها كه درونم را پر از خدا مي كرد به اين علم عدد بين مصلحت انديش آلود و ماه ديگر نه آن لبخند سرشار از اميد و تسليت بود ... شكوه و تقوا و شگفتي و زيبايي شور انگيز طلوع خورشيد را بايد از دور ديد اگر نزديكش رويم از دستش داده ايم ! لطافت زيباي گل در زير انگشت هاي تشريح مي پژمرد ! آه كه عقل اينها را نمي‌فهمد ! 1ـ1 : منظور نويسنده از چهره هاي پر از ماوراء چيست ؟ 1ـ2 : باغ پر از گل هاي رنگين و معطر شعر و خيال استعاره از چيست ؟ 1ـ3 : چرا نويسنده ، عقل را بي درد و بي دل مي داند ؟ 1ـ4 : نگاه از دور به خورشيد طبيعت ، چگونه نگاهي است ؟ 1ـ5 : واژه تسليت در متن به چه معناست ؟	5/0 5/0 5/0 5/0 5/0
	2ـ با توجه به درس سيرت مولانا ، مهم ترين حوادث عصر مولوي چيست ؟	5/0
	3ـ منظور اين عبارت چيست ؟ (هر عصب و فكر به منبع بي شائبه ايمان وصلبود كه خوب و بد را به عنوان مشيت الهي مي‌پذيرفت)	5/0
	4ـ جامي در شعر « تسلي خاطر‌ » چه چيزي را باعث علو مرتبه مجنون مي داند ؟	5/0
	5ـ معادل امروزي عبارات زير چيست ؟ (از كار در آوردن) ـ (كسي را چشم داشتن)	5/0
	6ـ در درس « آخرين درس » آواز كبوتران چه چيزي را براي راوي داستان تداعي مي كرد ؟	5/0
	7ـ از چه هنگام ترجمه از زبان هاي اروپايي در ايران رايج شده است ؟	5/0
	8ـ سمك عيار و كليله و دمنه هر كدام جزء كدام يك از اقسام قصه هستند ؟	5/0
	9ـ در اين جمله چه آرايه اي به كار رفته است ؟ (صداي تو صداي دره اي است كه در سايه خفته است .)	5/0
	10ـ آرايه ي اين بيت را بنويسيد . « اگر ز خلق ملامت و گر ز كرده ندامت        كشيدم از تو كشيدم شنيدم از تو شنيدم »	5/0
	11ـ نوع اولين « را » و مسند عبارت زير را بنويسيد . هميشه وي را از ما حاجت آن بود كه دست او را بر بودلف گشاده كنيم .	5/0
	12ـ مسند اليه اين عبارت كدام است ؟ « طرز مشق كردنش هم منحصر به خودش بود » .	5/0

 

 

    

رديف	سؤالات	بارم
ب	بيان معني و مفهوم شعر و نثر (4 نمره) : 1ـ كي ام شكوفه اشكي كه در هواي تو هر شب              ز چشم ناله شكفتم به روي شكوه دويدم	5/0
	2ـ ناچشيده جرعه اي از جام او . . . . . . . . . . .              عشق بازي مي كنم با نام او . . . . . . . . .	5/0
	3ـ تا درد و ورم فرو نشيند . . . . . . . . . . . . . .              كافور بر آن ضماد كردند . . . . . . . . . . .	5/0
	4ـ گر چه بيرون تيره بود و سرد ، هم چون ترس            قهوه خانه گرم و روشن بود ، هم چون شرم . . .	5/0
	5ـ از بيرون شهر طرابلس هيچ خانه نيست مگر مشهدي دو سه ، چنان كه ذكر رفت ...	5/0
	6ـ چون به خادم رسيدم به حالي بودن عرق بر من نشسته و دم بر من چيره شده .	5/0
	7ـ زشت باديد و از اندوه برون نياييد كه آماج تير بلاييد	5/0
ج	تاريخ ادبيات و سبك شناسي (2 نمره) : 1ـ نويسندگان اين آثار را بنويسيد . (خمسه المتحيرين) ـ (دانشگاه هاي من)	5/0
	2ـ دو شاخصه مهم شعر اخوان ثالث را بنويسيد .	5/0
	3ـ منظور از ادبيات داستاني چگونه آثاري است ؟	5/0
	4ـ دو برجستگي در نثر داستان « قصه عينكم » را ذكر كنيد .	5/0
د	حفظ شعر (1 نمره) : جاهاي خالي را پر كنيد : 1ـ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .       در دهن لانه مشك در دهن نحل نوش	5/0
	2ـ در جگر ليكن خاري از ره اين . . . . . . . . . . مي شكند               دستها مي سايم                            تا دري بگشايم                                        بر . . . . . . . . . مي پايم .	5/0
	جمع نمرات	15