22

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحانی درس :  ادبيات فارسي (1)

مدت امتحان : 75 دقيقه شهر دامغان  پیش دانشگاهی   حضرت آمنه (س)

تاريخ امتحان : دي ماه 1383 رشته : علوم انسانی

           

الف قافيه « 3 نمره

 

1ـ در بيت : « اي نسيم سحر آرامگه يار كجاست ؟             منزل آن مه عاشق كش عيار كجاست ؟ »

الف) واژه هاي قافيه كدام است ؟

ب) حروف اصلي قافيه كدام است ؟

ج) حروف الحاقي كدام است ؟

د) قاعده ي قافيه را مشخص كنيد ؟

            2ـ در چه صورت پسوند يا پيشوند مي تواند واژه ي قافيه محسوب شود ؟

            3ـ نوع قافيه ي بيت زير رابنویسید:

اي رشك ماه و مشتري با ما و پنهان چون پري           خوش خوش كشانم مي بري آخر نگويي تا كجا ؟

4ـ اگر واژه هاي « بدايت و هدايت » قافيه ي بيتي باشند ، رعايت كدام حروف آنها الزامي است ؟

5ـ در قطعه ي نيمايي زير ، واژه هاي قافيه و رديف را مشخص كنيد .

             من پرنده نيستم / با بهارتان صدا كنم / نقش خنده نيستم / وقت هاي هايتان رها كنم

              از شمايم / اي زلال مهرباني ام به كامتان / اي تمام من ، تمامتان

             قافيه :                                                   رديف :

 

ب) عروض  « 7 نمره »

 

1ـ « ا ، ي ، و » بايد حرف چندم هجا باشند ، تا مصوت بلند به حساب آيند ؟

در عروض چند حرف به حساب مي آيند ؟

2ـ اركان معادل هجاهاي « ــ u u ــ  » (                   ) « u ــ u ــ » (                ) را بنويسيد .

3ـ تقطيع ساختارهاي زير با كدام يك از اختيارات شاعري مطابقت دارد ؟

الف) تو گفتي ( ــ ــ ــ ) . . . . . . . . . . . . . . . . . .

ب) خوش آواز (uــ ــ u ) . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4ـ منظور از اوزان هم گروه چيست ؟

5ـ نام وزن حاصل از اركان تكراري « فاعلاتن فاعلاتن فاعلن » چيست ؟

6ـ كدام وزن در مثنوي هاي حماسي فارسي كاربرد دارد ؟

اركان : . . . . . . . . . . . . . .             نام : . . . . . . . . . . . . . . .

7ـ فرق اختيارات زباني و وزني چيست ؟

8ـ در كجاي مصراع مي توان به جاي « u u ــ ــ » ، « ــ u ــ ــ » آورد ؟

9ـ وزن آهنگي خاصِ چگونه زبان هايي است ؟

10ـ دو مورد از مشخصات اوزان دوري را كه در بيت زير وجود دارد ؟ بنويسيد .

« دل مي رود ز دستم صاحب دلان خدا را           دردا كه راز پنهان خواهد شد آشكارا »

      1ـ . . . . . . . . . . . . . . . . .                     2ـ . . . . . . . . . . . . . . . . .

11ـ كدام يك از اركان زير غير پاياني هستند ؟

الف) مستفعلُ         ب) مستفعلن            پ) فعلاتن              ت) مفاعلن 

12ـ بيت زير را تطيع هجايي كنيد و هجاها را علامت‌گذاري كنيد . تقطيع به اركان نماييد . نام وزن را هم بنويسيد .

مرا چشمي است خون افشان ز دست آن كمان ابرو        جهان بس فتنه خواهد ديد از آن چشم و از آن ابرو

پ) نقد ادبي (5 نمره)

1ـ نقد ادبي چيست ؟

2ـ چه كساني اهميت نقد ادبي را انكار كرده‌اند ؟ چرا ؟

3ـ وظيفه‌ي يك منتقد در بررسي يك اثر ادبي چيست ؟

4ـ كدام يك از شاعران ايراني بيشتر به اخلاق و فضيلت‌هاي اخلاقي توجه داشته‌اند ؟

5ـ عقيده ي هيپوليت تن درباره‌ي ادبيات چيست ؟

6ـ چرا در فهم شعر نظامي گاه با دشواري‌هايي مواجه مي‌شويم ؟

7ـ چرا مولوي در مثنوي زبان ادبيبانه را به كار نمي‌گيرد ؟

8ـ رند از نظر حافظ كيست ؟

9ـ كاربرد واژه در گلستان چه اهميتي دارد ؟

10ـ نثر بيهقي چه خصوصياتي دارد ؟

                                                                                                                                   

 

21

                                      باسمه تعالي

سوالات امتحان درس : زبان فارسي (2)پيش دانشگاهي حضرت آمنه (س)    شهر  دامغان

تاريخ امتحان : 4/3/       ۱۳۸۴ مدت امتحان : 70 دقيقه    رشته ریاضی -تجربی

 

      الف) خود آزمايي (8  نمره(

1ـ با توجه به شعر به پرسش‌هاي زير پاسخ دهيد :

مرد بقال ، آن صدايش گرم ، نايش گرم  /  و دمش چونان حديث آشنايش گرم  /  راه مي رفت و سخن مي گفت :  /  هفت خوان را ز اد سرو مرو    يا به قولي ماخ سالار /، آن هريوه خوب و پاك آيين روايت كرد  /   خوان هشتم را من روايت مي‌كنم اكنون/ من كه نامم ماث /، هم چنان مي گفت و قدم مي زد :  /  قصه است اين قصه آري قصه درد است شعر نيست/ ، اين عيار مهر و كين مرد و نامرد است   /  بي عيار و شعر محض خوب و خالي نيست /    هيچ هم چون پوچ عالي نيست  /  اين گليم تيره بختي هاست خيس خون سهراب و سياوش ها  /  روكش تابوت تختي هاست .

1ـ1 : با توجه به شعر ، خوان هشتم را چه كسي روايت مي‌كند ؟

2ـ1 : چرا شاعر ، شعر خود را گليم تيره بختي ها مي داند ؟

3ـ1 : مقصود شاعر از حديث آشنا چيست ؟

4ـ1 : به نظر شاعر ، شعر محض خوب و عالي چيست ؟

5ـ1 : مقصود شاعر از سهراب و سياوش ها چيست ؟

6ـ1 : « ماث » يعني چه ؟

2ـ در درس كوير درختان « گز و تاق و بيد » نماد چه كساني هستند ؟

3ـ دو آرايه ادبي بيت « جواني ام به سمند شتاب مي شد از پي     چو گرد در قدم او دويدم و نرسيدم » را بنويسيد .

4ـ عبارت « با نافرماني و فروگذاري جانبم كار را به هم در مي آميزيد »‌يعني چه ؟

5ـ عبارت كنايي « پدرم از بام افتاده بود » يعني چه ؟

6ـ در بيت « گويند رخ تو سعدي كه زرد كرد //    اكسير عشق بر مس وجودم افتاد و زر شد »

چه آرايه ادبي به كار رفته است ؟

7ـ شعر دماوند جز كدام يك از توصيف هاست و شاعر كدام رفتار استبدادي را انتقاد كرده  است ؟

8در عبارت « جا نمازم چشمه ، مهرم نور » چشمه و نور نماد چيست ؟

9ـ نقش دستوري كلمات مشخص شده را بنويسيد ؟

نگران با من ايستاده سحر ، صبح مي‌خواهد از من

10ـ مفهوم كنايي براي كسي خواب ديدن را بنويسيد ؟

ب- بيان معني و مفهوم شعر و نثر (4  نمره)

اشعار و عبارات زير را معنا كنيد و به نثر روان برگردانيد .

1ـ اين مايه تواضع حاكي از آن بود كه او در طريق تبتل و انقطاع خويش را از خود خالي كرده بود .

2ـ به خدا سوگند با مردمي در آستانه ي خانه شان نكوشيدند جز كه جامه خواري بر آنان پوشيدند .

3ـ از سيم به سر يكي كله خود                 ز آهن به ميان يكي كمر بند

4ـ نازك آراي تن ساقه گلي/ كه به جانش كشتم و به جان دادمش آب/ اي دريغا به برم مي شكند .

5ـ ابر بهاري ز دور اسب بر انگيخته               وز سم اسب سياه لولوي تر ريخته

6ـ من وضو با تپش پنجره ها مي گيرم

7ـ سه جانب او با آب درياست .

ج) سبك شناسي و تاريخ ادبيات (2 نمره(

1ـ زبان شعري و لحن كلام اخوان ثالث چگونه است ؟

2 ـ انواع ترجمه را فقط نام ببريد ؟

3-دوره دوم عصر نيما چه ويژگي دارد ؟

4-آثار زير از چه كساني است ؟

تيرانا (                     )                شرح زندگاني من (            )

د) حفظ شعر (1 نمره)

بيت زير را كامل كنيد.

وفا نكردي و كردم ، جفا نديدي و ديدم ‌             . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

                                                                                

                                                                                                     موفق باشید

20

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان نهايي درس :  ادبيات فارسي (2)           دوره پيش دانشگاهي          مدت امتحان : 90 دقيقه

رشته علوم انسانی                                                  نام ونام خانوادگی

الف) معني و مفهوم شهر و نثر (6 نمره) :

 

اشعار و عبارت هاي زير را به فارسي روان معني كنيد .

1ـ آتش فروز قهر تو ، آيينه دار لطف تو          هم مغرب ادبارها ، هم مشرق اقبال ها

2ـ غيبت نكرده اي كه شوم طالب حضور           پنهان نگشته اي كه هويدا كنم تو را

3ـ من با حسين از كربلا شبگير كردم

4ـ نيست در عشق خط خود موجود        عاشقان را چه كار با مقصود ؟

5ـ دانست كه با نثر با او در نگيرد .

6ـ چون به دليل از خصم فرو مانند سلسله ي خصومت بجنبانند .

7ـ حيات از عشق مي شناسي ، و ممات بي عشق مي ياب .

8ـ ياد ياران ياد را ميمون بود .

9ـ  خونت با خون بهايت حقيقت / در يك تراز ايستاد

ب)خود آزمايي (10 نمره) :

 

1ـ با توجه به ابيات زير به پرسش ها پاسخ دهيد .

تو تنها تر از شجاعت / در گوشه ي روشن وجدان تاريخ / ايستاده اي / و به پاسداري از حقيقت / و صداقت شيرين ترين لبخند / بر لبان اراده ي توست / چنان تناوري و بلند / كه به هنگام تماشا / كلاه از سر كودك عقل مي افتد / بر تالابي از خون خويش / در گذرگه تاريخ ايستاده اي / با جامي از فرهنگ / و بشريت رهگذر را مي آشاماني / هر كسي كه تشنه ي شهادت است .

1ـ1ـ عبارت « تو تنها تر از شجاعت ... » چه مفاهيمي را در بر دارد ؟

1ـ2ـ امام حسين(ع) چه جرعه اي بر پيروان خويش مي آشاماند ؟

1ـ3ـ مفهوم كنايي « كلاه از سر كودك عقل مي افتد » چيست ؟

1ـ4ـ شعر سروده ي كيست و از نظر وزن و آهنگ چگونه است ؟

2ـ معني جمله ي مشخص شده را بنويسيد .

سطيح بر شرف مرگ بود و اندر حال خويش افتاده بود .

3ـ دو آرايه ي ادبي غير تكراري در بيت زير ، با ذكر واژه هاي مورد نظر ، تعيين كنيد .

مست است زمين زيرا خورده است به جاي مي        در كاس سر هرمز خون دل نوشروان

4ـ منظور از « زكات » در دو مصراع بيت زير چيست ؟

بر دجله گري نونو ، وزديده زكاتش ده        گر چه لب دريايست از دجله زكات استان

5ـ در بيت زير منظور از « ميان دو منزل » چيست ؟

طبيب ، از طلب در دو گيتي مياسا       كسي چون ميان دو منزل نشيند ؟

6ـ سرآغاز شعر نو را كدام شعر و در چه سالي دانسته اند ؟

7ـ منظور از « شانه هاي شهر » در شعر زير چيست ؟

حماسه ي چهارده ساله ي من / بر شانه هاي شهر مي رفت

8ـ مقصود نهايي عرفا چيست ؟

9ـ « ترك خود كردن » يعني چه ؟

10ـ در بيت زير « ديوار و تشنه » نماد چه چيزي هستند ؟

بر لب جو بود ديواري بلند      بر سر ديوار تشنه ي دردمند

11ـ هزل و هجو چه تفاوتي با طنز دارند ؟

پ) تاريخ ادبيات و سبك شناسي (3 نمره)

 

1ـ آغازگر ساده نويسي در نثر فارسي قرن سيزدهم چه كسي بود ؟

2ـ سبك هندي ابتدا با چه مكتبي يا شيوه اي در قرن دهم آغاز شد ؟

3ـ نويسندگان آثار زير را بنويسيد ؟

مدير مدرسه (                   )              سه تابلوي ايده آل (مريم) (                     )

4ـ حديقه الحقيقه اثر كيست ؟ نام هاي ديگر آن چيست ؟ و چه منظومه اي است ؟

5ـ نام دو طنز پرداز معاصر را بنويسيد ؟

ت) حفظ شعر (1 نمره)

 

ابيات زير را كامل كنيد ؟

1ـ امشب اي ماه به درد دل من تسكيني        . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2ـ اي آدم ها كه بر ساحل . . . . . . . . دل گشا داريد :

نان به سفره ، جامه تان بر تن / يك نفر در . . . . . . مي خواند شما را 

             

19

باسمه‌تعالي

 

سوالات امتحان هماهنگ درس :   ادبيات فارسي (2)	رشته : علوم  انساني	ساعت شروع : 10:30 صبح	مدت امتحان :۹۰دقيقه
دوره پيش دانشگاهي     « 15 نمره اي »		تاريخ امتحان : 26/02/1384
دانش‌آموزان و داوطلبان آزاد سراسر كشور در نيم سال دوم سال تحصيلي 84 ـ 1383		اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

 

رديف	سؤالات	بارم
1	الف) خود آزمايي (8 نمره) 1ـ با توجه به ابيات زير به پرسش هاي داده شده ، پاسخ دهيد . دلبر جان رباي عشق آمد              سر بر و سرنماي عشق آمد عشق بي چار ميخ تن باشد            مرغ دانا قفس شكن باشد جان كه دور از يگانگي باشد         دان كه چون مرغ خانگي باشد عشق را رهنماي و ره نبود           در طريقت سر و كله نبود 1ـ1ـ در بيت اول ، مقصود از « سرنما بودن عشق » چيست ؟ 2ـ1ـ در بيت د.وم ، شاعر به كدام ويژگي عشق اشاره دارد ؟ 3ـ1ـ در بيت سوم ، منظور از « يگانگی »چيست ؟ 4ـ1ـ در بيت پاياني ، « سر و كله » به چه معناست ؟	5/0 5/0 5/0 5/0
	2ـ در بيت « تو گفتي آسمان درياست از سبزي و بر رويش    به پرواز اندر آورده است ناگه بچگان عنقا » ، تركيب « بچگان عنقا » مشبه است يا مشبه به ؟ وجه شبه اين تشبيه چيست ؟	5/0
	3ـ يكي از ويژگي هاي سبك هندي ، كاربرد مضاميني عاميانه در شعر است ، در بيت زير اين ويژگي را مشخص كنيد .  حيران اطوار خودم ، درمانده ي كار خودم  /هر لحظه دارم نيتي چون قرعه ي رمال ها	5/0
	4ـ در عبارت زير ،‌ به اعتقاد سعدي ، بهترين درويشان ، چه كسي است ؟ « بهينِ درويشان آن است كه كم توانگر گيرد . »	5/0
	5ـ با توجه به بيت زير : « تا سلسله ايوان بگسست مداين را          در سلسله شد دجله ، چون سلسله شد پيچان » الف) اشاره ي تاريخي در « سلسله ي ايوان » ديده مي شود ؟ ب) « در سلسله شدن » به چه معناست ؟	5/0
	6ـ مقصود از « هفت بند گويي » چيست ؟	5/0
	7ـ در شعر زير « دريا » نماد چيست ؟ « اي آدم‌ها كه بر ساحل نشسته ، شاد و خندانيد ! يك نفر دارد كه دست و پاي دايم مي زند ، روي اين درياي تند و تيره و سنگين كه مي دانيد . »	5/0
	8ـ معناي عبارت « با عشق كي توانم كوشيد ؟ » را بنويسيد .	5/0
	9ـ در مصراع « در برگ ريز باغ زهرا برگ كرديم » ، چرا شاعر خود را متهم مي كند ؟	5/0
	10ـ در ابيات زير ، شاعر از كدام « نوع توصيف » بهره گرفته است ؟ « به ابر پاره چو مه ، نور خويش افشاند         نظير پنبه ي آتش گرفته مي ماند ز من مپرس كه كبكم خروس مي خواند       چو من ز حسن طبيعت كه قدر مي داند »	5/0

 

رديف	سؤالات	بارم
1	11ـ با توجه به بيت زير : « مستانه كاش در حرم و دير بگذري         تا قبله گاه مؤمن و ترسا كنم تو را » حضور معشوق در حرم و دير ، كعبه و كليسا و با مؤمن و ترسا نشان دهنده ي كدام ديدگاه عرفاني است ؟ 12ـ مقصود نويسنده از بيان حكايت طنز آميز زير ، چه بوده است ؟ شاعري مهمل گو پيش جامي مي گفت : « چون به خانه ي كعبه رسيدم ، ديوان شعر خود را از براي تيمن و تبرك در حجرالاسود ماليدم » . جامي گفت : « اگر در آب زمزم مي ماليدي بهتر بود ! . »	5/0       5/0
2	ب) معني و مفهوم شعر و نثر (4 نمره) معني عبارت ها و بيت هاي زير را به فارسي روان بنويسيد . 1ـ مهرگان دير دركشيد و سرما قوت نكرد . 2ـ نقش از روي كار باز خواند . 3ـ سخن با پيران به گزاف مگوي كه جواب پيران مسكت باشد . 4ـ اين پيغامبر همه ي جهان بگيرد و مملكت عجم نيز به دست او برود . 5ـ خونت / با خون بهايت / حقيقت / در يك تراز ايستاد 6ـ بنازم به بزم محبت كه آن جا         گدايي به شاهي مقابل نشيند 7ـ سجده نتوان كرد بر آب حيات      تا نيابم زين تن خاكي نجات 8ـ كريمان را به دست اندر ، درم نيست        خداوندان نعمت را كرم نيست	5/0 5/0 5/0 5/0 5/0 5/0 5/0 5/0
3	پ) تاريخ ادبيات و سبك شناسي (2 نمره) 1ـ هر يك از آثار زير از كيست ؟ الف) حديقه الحقيقه       ب) نون و القلم 2ـ دو ويژگي نثر كتابِ « تاريخ عالم آراي عباسي » را بنويسيد . 3ـ بواسحق اطعمه ، شاعر قرن نهم ، اشعار طنز آميز خود را به تقليد از كدام شاعران سروده است ؟ 4ـ كتاب « قابوس نامه » از نمونه هاي موفق نثر كدام دوره است ؟	5/0   5/0 5/0 5/0