عروض وقافیه

به نام چاشنی بخش زبان ها             حلاوت بخش معنی در بیان ها

ادبیات فارسی1 (عروض و قافیه )       مرکز  پیش دانشگاهی میعاد  شهر دامغان

دیماه 84                         مدت 80 دقیقه              نام و نام خانوادگی

                                                               طراح :   امی

 

الف ) قافیه 3نمره

1--در بیت زیر واژگان قافیه ،حروف اصلی ،حروف الحاقی  و قاعده قافیه را تعیین نمایید :

بگذار تا بگریم چون ابر در بهاران       کز سنگ ناله خیزد روز وداع یاران

2- چرا قافیه بیت زیر درست است ؟

چنان صورتش بسته تمثال گر         که صورت نبندد از آن خوب تر

3- کدام گزینه برای قافیه شدن مناسب نیست ؟

الف ) دانشمند / درد مند          ب) هولناک /چالاک      ج )  خنده / زنده

4- شعری که دارای دو قافیه پایانی باشد ...          است .

5- دو واژه درد و درد را قافیه کنید بطوری که قافیه درست باشد ؟

6- نوع قافیه را در بیت زیر بنویسید :

یار مرا غار مرا عشق چگر خوار مرا             یار تویی غار تویی خواجه نگه دار مرا

ب )عروض 7نمره

1- واژه ی « خوش آواز »  را یک بار با حذف همزه ویک بار بدون حذف همزه بنویسید وتقطیع هجایی کنید

2- بحر طویل از چه ارکانی ساخته می شود ؟

3-ارکان معادل این هجاها را بنویسید :

        (UU  - -  )                         (   -  U-    )

 

4- با ذکر 2 دلیل ثابت کنید وزن شعر زیر دوری است .

 

          چندان که گفتم غم با طبیبان     درمان نکردند مسکین غریبان

5- نام دقیق وزن  « مفاعیلن « مفاعیلن  فعولن »  را بنویسید .

6- شاهنامه ی فردوسی در کدام بحر عروضی سروده شده است ؟

7- ....      شعری است که در پایان هر مصراع آن ، مصراع کوتاهی می آید .

8- بیت زیر را : الف) تقطیع هجایی کنید   ب)هجاهای معادل را بنویسید  ج) تقطیع به ارکان نمایید

  د ) نام وزن را بنویسید:   «اگر مرد عشقی کم خویش گیر       و گرنه ره عافیت پیش گیر »

 

9- اگر شاعری به جای مفتعلن  ( - u u  - )  مفعولن   ( - - - ) بیاورد از کدام اختیار شاعری استفاده است ؟

( نام اختیار را بنویسید .)

 

10-  با توجه به تقطیع ، در بیت زیر یک اختیار زبانی ویک اختیار وزنی مشخص کنید .

بیا تا گل بر افشانیم ومی در ساغر اندازیم  /    فلک را سقف بشکافیم طرحی نو در اندازیم

 

ب     یا     تا    گل    ب    رف     شا     نی     م    می     در      سا       غ       رن        دا         زیم

               -  u         -      -   u      -         -        -      u     -    -        -          u       -          -            -

ف   لک   را   سق   ف    بش    کا       فی     م   طر    حی      ن         د       رن         دا          زیم

11- وزن آهنگی مخصوص کدام زبان ها ست ؟

 

پ )نقد 5 نمره

1- نقد ادبی چیست ؟

2-  چه عواملی موسیقی کلام را به وجود می آورد ؟

3- - اساس نقد زیبایی شناسی را در نظریه چه کسانی می توان پیدا کرد؟

4- نظر ژان پل سارتر در باب ادبیات چیست ؟

5- قدیمی ترین مثنوی نظامی کدام است و طرح آن چگونه است ؟

6- موضوع شاهنامه چیست ؟

7- رند از نظر حافظ کیست ؟

8- چه عاملی باعث دگر گونی احوال مولوی می شود ؟

9-  نثر بیهقی چه خصوصیاتی دارد ؟

10- بلاغت گلستان مربوط به رعایت چه نکاتی است ؟

 

 

سوا ل های امتحان درس زبان وادبیات فارسی (1)

الف)درك مطلب وخود آزما يي  (8نمره) 

 با توجه به ابيات زير به پر سش ها  پاسخ دهيد:

   اگر پاي در دامن آري چو كوه                  سرت ز آسمان بگذرد در شكوه

  زبان در كش اي مرد بسيار دان                كـه فـردا قـلم نيست بر بي زبان

  صدف وار گـوهر شـناسان راز                 دهـان جـز به لـؤلـؤ نكردند بـاز

  فراوان سخن باشد آگنده گوش              نصـيحت نگيرد مـگر درخـموش

  كـم آواز هرگز نبـيني خـجل                  جوي مشك بهتر كه يك توده گل

  حذر كن ز نـادان ده مـرده گوي              چو دانا يكي گوي و پرورده گوي

  صد انداختي تير و هر صد خطاست         اگر هـوشمندي يك اندازو راست

1-1مقصود از مصراع «كه فردا قلم نيست بر بي زبان»چيست؟ 5/0نمره

2-1-بيت «كم گوي وگزيده گوي چون در   تا زاندك تو جهان شود پر»  با كدام بيت بالا ارتباط معنايي دارد؟5/0

 1-3-مقصوداز«اگر پاي در دامن آري چو كوه » چيست؟5/0نمره  

   1-4-دو نماد «خاموشي» را در مثنوي با لا مشخص كنيد؟5/0نمره  

   1 –5-منظور سعدي از«فراوان سخن باشد آگنده گوش» چيست؟5/0نمره       

1-6-شعر بالا از كدام نوع ادبیات تعليمي است؟ 5/0نمره

  2—در مصراع «در نيابد حال پخته هيچ خام»مقصود از «پخته و خام» چيست؟5/0 نمره

3 –معني كلمه ي «فرمود» را در مصرع «آن همه ناز وتنعم كه خزان مي فرمود »چيست ؟5/0 نمره

4-مقصود از «شاباش»در مصراع  «بهاران كه شاباش ريزد سپهر»چيست؟ .5/0نمره

5-درمصرع «گفت :ديناري بده پنهان وخود را وارهان»به چه پديده اجتماعي زمان شاعر اشاره دارد؟5/0

6-در بيت «مي رود صبح اشارت مرود كه اين گلستان خنده واري بيش نيست »دو آرايه ادبي پيدا كنيد؟5/0

7-معادل امروزي «باز رفتند و آواز داد » را بنويسيد»؟5/0نمره

  8-مقصود از «خط »در جمله «خط جنيد بايد»چيست؟5/0نمره 

9-مصراع دوم بيت «بباريد چون ژاله زابر سياه    كسي را نبود بر زمين جايگاه» چه ضرب المثل را بياد مي آورد؟5/0نمره

 10 مفهوم عبارت «كه دوزخ مرا زين سخن گشت خوار»چيست؟.5/ نمره    

11-مصراع«  کسی رانبد بر زمین جایگاه-چه ضرب المثلی را به یاد می آورد؟۵/۰نمره

  ب)معني شعرونثر( 4 نمره ) معني ومفهوم بيت هاوعبارت هاي زير را به نثر ساده بنويسيد.

1-اغلب مشايخ در كار او ابا كردند. 5/0

2- بيامد دوصد مرد آتش فروز                             دميدند گفتي شب آمد به روز. 5/0

3-به اندوه آينده خود را مباز                               كه آينده خوابي است چون پارها.5/0

4-گرم وخونين به منش باز آري                         تا بردز آينه قلبم زنگ 5/0 

5- بگفتا عشق شيرين بر تو چون است               بگفت از جان شيرينم فزون است1

6--چون شبنم اوفتاده  بدم پيش آفتاب              مهرم به جان رسيدو به عيّوق بر شدم.1

 

  تاريخ ادبيات وسبك شناسي(2نمره)

    1-دو ويژگي از ويژگي هاي سبك هندي را بنويسيد.5/0

    2  -داستان هاي عاشقانه در ادب فارسي را مي توان با شعر……..در ادب اروپا برابر دانست. 5/0

  3-نام نويسندگان اين آثاررا بنويسيد5/0    جشمه ي روشن           كشف المحجوب                       

  4-نام ديگر «بوستان سعدي»چيست وبر وزن چه كتابي سروده شده است؟5/0

 

د)شعر حفظي(1 نمره)    سروده هاي زيررا كامل كنيد

الف:ملكا ذكر تو گويم كه تو پاكي وخدايي                                  ……………………………………...        

  ب: گفت : آگه نيستي كزسردر ……             كلاه               گفت: در سر عقل بايد.  . . عار نيست              

    موفق باشید قادری

ادبیات فارسی 1- رشته علوم انسانی-مرکز پیش دانشگاهی اندیشه /شهرستان دامغان /دیماه 84

 

الف ) قافیه 3 نمره

- کلمه دانش چند هجا و چند واج دارد ؟

 

2- تکرار قافیه مصراع اول غزل را در مصراع چهارم   ..........    می گویند

 

3- درچه صورت پسوند یا پیشوند واژه ی قافیه قرار می گیرد؟

 

4- علت نادرستی هر یک از قافیه های زیر را بنویسید :

       ( عزیز /  مریض  )       ( خوب تر / بدتر )

5- براساس قاعده یک چه مصّوت هایی می توانند به تنهایی اساس قافیه قرار گیرند ؟

 

6- واژه های قافیه  ،حروف اصلی و الحاقی و قاعده ی قافیه را در بیت زیر مشخص کنید :

 

      زدو دیده خون فشانم ز غمت شب جدایی      چه کنم که هست این ها گل باغ آشنایی

 

 

ب )عروض 7 نمره

1- « و »در کدام گزینه مصوت بلند است ؟

 

الف )  وضع        ب) نو        ج) موم            د) وام

2- ارکان معادل هجاهای زیر را بنویسید :

 

uu)       - -   )                              ( - - u u        )

3- واژه ی « دل انگیز»  را یک بار با حذف همزه ویک بار بدون حذف همزه تقطیع هجایی کنید .

 

4- در وزن شعر « ن » چه موقع به حساب نمی آید ؟ مثال بزنید .

 

5- شاهنامه فردوسی در چه بحری سروده شده است ؟ ارکان آن را بنویسید .

 

6- نام وزن حاصل از تکرار این ارکان را بنویسید:   « u - - -  u  - - - u   - -  »

 

7- وزن مصراع بیتی  فعلا تن فعلا تن فعلن است و وزن مصراع دیگر فعلا تن مفعولن فعلن ، شاعر

از کدام اختیار شاعری استفاده کرده است ؟این نوع اختیار زبانی است یا وزنی ؟

 

8- اگر بیت  «  در دام فتاده آهویی چند /   محکم شده دست و پای در بند » را به صورت زیر تقطیع هجایی کنیم

       یک اختیار زبانی ویک اختیار وزنی در آن نشان دهید .

    در            دا           م        ف        تا           د            آ           هو             یی        چند

                                  -               -          U         U        -       U               -            U               -         -       

      مح        کم             ش       د        دس         ت            پا           ی              در      ب

۹- با ذکر دو دلیل ثابت کنید که وزن شعر زیر دوری است ؟

هرچند نمی سوزد بر من دل سنگینت         گویی دل من سنگی ست در چاه زنخدانت

 

10- بیت زیر را :

         « باران اشکم می دود وزابرم آتش می جهد  /  با پختگان گوی این سخن سوزش نباشد خام را»

 

 الف) تقطیع هجایی کنید   ب)هجاهای معادل را بنویسید  ج) تقطیع به ارکان نمایید د ) نام وزن را بنویسید .

 

11- وزن آهنگی چیست و خاص کدام زبان ها است ؟

 

 

 

پ )نقد ادبی 5نمره

 

1- چه کسانی اهمیت نقد ادبی را انکار کرد ه اند ؟

 

 

2- چه عواملی موسیقی کلام را به وجود  می آورد ؟

 

 

3- اساس نقد زیبایی شناسی را در نظریه چه کسانی می توان پیدا کرد ؟

 

 

4- چرا منتقدان ،نقد روان شناسی را کلید دیگر اقسام نقد می دانند ؟

 

 

5- هدف فردوسی از سرودن شاهنامه چه بود ؟

 

 

6- از چه زمانی خیام به نام شاعر شهرت می یابد  وچه کسانی اولین  بار از وی به عنوان شاعر یاد می کنند؟

 

 

7- مثنوی در چند دفتر سروده شده ؟و مولوی در سرودن آن چه منابع و مآخذ ی را در نظر داشته است ؟

 

 

8- رند از نظر حافظ کیست ؟

 

 

 

9- نثر بیهقی چه خصوصیاتی دارد ؟

 

 

10- کاربرد واژه در گلستان چه اهمیتی دارد ؟

 

 

 

                                                                     

                                                                                                                                                                                     روزگار تان تا مرز روشن خورشید آفتابی باد -امی

                                                                                                                                                           

باسمه‌تعالي

سوالات امتحان نهايي درس : زبان فارسي (1)	رشته : علوم تجربي و هنر	ساعت شروع : 13:30	مدت امتحان : 90 دقيقه
دوره پيش دانشگاهي		تاريخ امتحان : ۱۳۸۱
دانش آموزان و داوطلبان آزاد سراسر كشور در نيم سال دوم سال تحصيلي 81		اداره كل سنجش و ارزشيابي تحصيلي

 

رديف	سؤالات	بارم
1	الف) خودآزمايي و درك مطلب : (8 نمره) ـ با توجه به ابيات زير ، به سوالات پاسخ دهيد : بشنو از ني چون شكايت مي كند              وز جدايي ها شكايت مي كند كز نيستان تا مرا ببريده اند                      در نفيرم مرد و زن ناليده اند من به هر جمعيتي نالان شدم                  جفت بد حالان و خوش حالان شدم ني حريف هر كه از ياري بريد                پرده هايش پرده هاي ما دريد روزها گر رفت گو رو باك نيست             هر كه بي روزي است روزش دير شد
	1ـ 1 ـ مقصود از « نيستان » در بيت دوم چيست ؟	5/0
	1ـ 2 ـ « بدحالان » در بيت سوم چه كساني هستند ؟	5/0
	1ـ 3 ـ منظور شاعر از مصراع « پرده هايش پرده هاي ما دريد » چيست ؟	5/0
	1ـ 4 ـ در بيت پنجم ، منظور شاعر از « تو » چيست ؟	5/0
	1ـ 5 ـ « دو آرايه اي ادبي » را كه در بيت آخر به كار رفته است ، بنويسيد ؟	5/0
	1ـ 6 ـ با توجه به بيت آخر ، به نظر مولانا چه كساني از عشق بي نصيب مي مانند ؟	5/0
	2 ـ مفهوم كنايي « فراوان سخن باشد آگنده گوش » چيست ؟	5/0
	3ـ گلگونه ي مردان خون ايشان است » يعني چه ؟	5/0
	4ـ در بيت : از در درآمدي و من از خود به در شدم             گويي كزين جهان به جهان دگر شدم مقصود از عبارت « از خود به در شدم » چيست ؟	5/0
	5ـ در بيت : « بگفتا گر به سر يا بيش خشنود              بگفت از گردن اين وام افكنم زود » مقصود فرهاد از « وام » چيست ؟	5/0
	6ـ در بيت : لاله و گل زخمي خميازه اند            عيش اين گلشن خماري بيش نيست « گلشن » استعاره از چيست ؟	5/0
	7ـ درباره چهارده روايت قرآن چه مي دانيد ؟	5/0
	8ـ در بيت : « فريب جهان را مخور زينهار                 كه در پاي اين گل بود خارها » منظور از « خارها » چيست ؟	5/0
	9ـ درون مايه ي شعرهاي تعليمي ، از مشروطيت به بعد چه چيزهايي بوده است ؟	5/0

 

 

رديف	سؤالات	بارم
1	10ـ در بيت : « آن آبرو چو جوي بود ، رنج و غصه سنگ     ظ سنگش به جاي ماند و آبش ز جو رود » الف) نهاد جمله اول كدام است ؟ ب) زمان و نوع فعل « ماند » چيست ؟	5/0 5/0
2	ب) معني و مفهوم شعر و نثر (4 نمره) 1ـ ايشان از قوت توحيد و صلابت شريعت مي جنبند .	5/0
	2ـ گفتم مرا به ملك تو حاجتي نيست ، اين غلام را در كار من كن .	5/0
	3ـ هيونان به هيزم كشيدن شدند              همه شهر ايران به ديدن شدند	5/0
	4ـ بگفت آن جا به صنعت در چه كوشند               بگفت انده خزند و جان فروشند	5/0
	5ـ او را خود التفات نبودي به صيد من            من خويشتن اسير كمند نظر شدم	5/0
	6ـ گرم و خونين به منش باز آري             تا برد ز آينه ي قلبم زنگ	5/0
	7ـ با بر سر سبزه تا به خواري ننهي             كان سبزه ز خاك لاله رويي رسته است	5/0
	8ـ گفت : « نزديك است والي را سراي ، آن جا شويم »                                          گفت : « والي از كجا در خانه ي خمار نيست ؟ »	5/0
3	ج) سبك شناسي و تاريخ ادبيات (2 نمره) 1ـ هر يك از كتب زير از كيست ؟ الف) صناعات ادبي                  ب) هزار و يك شب	5/0
	2ـ « مناظره » در ادب فارسي ، يعني چه ؟	25/0
	3ـ ويژگي هاي سبك هندي را بنويسيد .	75/0
	4ـ هر يك از كتاب هاي زير چه نوع حماسه اي هستند ؟ الف) ايلياد                     ب) ظفر نامه	5/0
4	ت) شعر حفظي (1 نمره) ابيات زير را كامل كنيد : 1ـ گوشم به راه تا كه خبر مي دهد ز دوست         . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2ـ تو حكيمي ، تو عظيمي ، تو كريمي ، تو رحيمي   تو  . . .. فضلي ، تو . . . . . . . .. .	5/0 5/0
	جمع نمرات

 

سوالات امتحان نیم سال اول درس ادبیات فارسی( 1)

امتحان نيم سال اول آموزش از راه دور ار مغان نور دامغان

سوالات امتحان نیم سال اول درس ادبیات فارسی( 1)		رشته: علوم انسانی	دوره ی پیش دانشگاهی	دانش آموزان دوره ی پیش دانشگاهی موسسه آموزش از راه دور ارمغان نور دامغان  در سال تحصیلی 85-84
نام و نام خانوادگی:	زمان امتحان :  يك ساعت		تاریخ امتحان : 3  /10/84	20نمره	طراح: قادری

الف )قافیه(3 نمره)

 

1- چرا کلمه عاقلی و بلبل می توانند قافیه محسوب شوند؟ (5/0)

2- بیت زیر دارای کدام نوع از انواع قافیه است؟ (5/0)

نور تویی،سور تویی دولت منصور تویی                    مرغ کوه طور تویی ،خسته به منقار مرا

3-چرا هم قافیه کردن واژه های لذیذ  با خیز درست نیست؟ (5/0)

4- یکی از تفاوت قافیه در شعر نو و شعر کهن را بنویسید(5/0)

5- در بیت زیر واژه های قافیه، حرف یا حروف اصلی قافیه ، ردیف و قاعده قافیه را مشخص کنید(1)

  کی شعر ترا برانگیزد خاطر که حزین باشد                     یک نکته از این معنی گفتیم و همین باشد

 

ب-عروض 9نمره

 

1- واحد وزن در زبان فارسی و بسیاری از زبان های  دیگر................ است.    (25/)

2- ارکان معادل هجاهای زیر را بنویسید  (5/0)

(-U- )    ( - - -U)

3- (آ) (و) (ی) باید حرف چندم باشند تا دو حرف حساب شوند؟ (5/0)

4- در کجای  مصراع به جای (فعلاتن) می توان فاعلاتن  آورد(5/0)

5-  کتاب های شاهنامه و مثنوی و معنوی در چه وزنی سروده شده اند (5/.)

6- اشعار عربی ویونانی چه نوع  وزنی دارند؟ (1)

7- واژه زیر را یک بار با حذف همزه  و بار دیگر بدون حذف همزه با خط عروضی بنویسید(1)

خوش اندام

8- منظور از اختیارات زبانی چیست؟  (1)

9-قواعدی را که  برای تعیین وزن یک شعر باید مورد توجه قرار داد کدامند؟ (1)

10-کدام یک از ابیات زیر در وزن دوری است،یکی از ویزگی های این وزن را بنویسید(1)

                    بار غمت می کشم وز همه عالم خوشم    گرنکند التفات یا نکند احترام

                         هرلحظه به شکلی بت عیار بر آمد               دل برد و نهان شد

11-مصرع اول بیت زیر را تقطیع هجایی علامت گذاری نموده، سپس تقطیع به ارکان نمایید و وزن  و نام کامل و وزن (بحر)  بیت زیر را بنویسید(75/1)

 بهار را بیا کان زمستان گذشت                                             گل و لاله پر کرد دامان دشت

 

نقد ادبی(8نمره)

1-نقد ادبی چیست؟(5/0)

2-منظور از نقد لغوی چیست؟(5/0)

3-نظر ارسطو درباره شعر چیست ؟(5/0)

4-خصایص شعر صائب چیست؟(5/0)

5-نقد ............درحقیقت برای جوهر هردوراز محتوای خاص آن است(5/0)

6-نام اصلی کتاب قابوس نامه چیست؟(5/0)

7- هنر محض چیست(5/0)

8-هدف فردوسی از سرودن شاهنامه چه بوده است؟(75/0)

9-فیتز جرالد کیست وباخیام چه ارتباطی دارد؟(75/0)

10-دلیل صبغه اجتماعی داشتن شعر حافظ چیست؟(1)

11- بلا غت گلستان سعدی مربوط به رعایت چه نکاتی است؟ (ذکر چهارمورد)(1) 

27

ای نام تو بهترین سر آغاز      بی نام تو نامه  کی کنم باز

ادبيات فارسي (1)                تاريخ امتحان : 26/9/84

رشته ی علوم انسانی الف وب /  یش دانشگاهی  اندیشه  /  دامغان   /     مدت امتحان :65 دقيقه

 

الف) قافيه « 3 نمره »

1ـ در بيت : « هركسي كاو دور ماند از اصل خویش         باز جوید روزگار وصل خویش  »

الف) واژه هاي قافيه كدام است ؟

ب) حروف اصلي قافيه كدام است ؟

ج) حروف الحاقي كدام است ؟

د) قاعده ي قافيه را مشخص كنيد ؟

2ـ در چه صورت پسوند يا پيشوند مي تواند واژه ي قافيه محسوب شود ؟

3ـ نام نوع قافيه ي بيت زير چيست ؟

    در رفتن جان از بدن گویند هر نوعي سخن           من خود به چشم خويشتن دیدم که جانم می رود

           

4ـ اگر واژه هاي « بدایت و هدایت » قافیه ي بيتي باشند ، رعایت کدام حروف آنها الزامي است ؟

           

5ـ در قطعه ي نيمايي زير ، واژه هاي قافيه و رديف را مشخص كنيد .

شبی از پشت یک تنهایی نمناک و بارانی

ترا با لهجه ی گل های نیلوفر صدا کردم

تمام شب برای با طراوت ماندن باغ قشنگ آرزو هایت

دعا کردم ..دعا کردم ..دعا کردم

پس از یک جستجوی نقره ای

در کوچه های آبی احساس

تو را از بین گل هایی که در تنهایی ام روئید ، با حسرت جدا کردم

             قافيه :                                                   رديف :

ب) عروض  « 7 نمره »

1ـ « ا ، ي ، و » بايد حرف چندم هجا باشند ، تا مصوت بلند به حساب آيند ودر عروض چند حرف به حساب مي آيند ؟

2ـ اركان معادل هجاهاي « ــ u u ــ  » (                   ) « u   uــ » (                ) را بنويسيد .

3ـ تقطيع ساختارهاي زير با كدام يك از اختيارات شاعري مطابقت دارد ؟

الف)بهانه:        ( u- - )

ب)جادویی :   ( -   ( -  u

4ـ کتمات «که » و «کشت  » با کلمه « کش » در کجای مصراع  با هم برابر می شوند ؟

5ـ نام وزن حاصل از اركان تكراري « فاعلاتن فاعلاتن فاعلن» چيست ؟

6ـ كدام وزن در مثنوي هاي حماسي فارسي كاربرد دارد ؟

اركان : . . . . . . . . . . . . . .             نام : . . . . . . . . . . . . . . .

7ـ فرق اختيارات زباني و وزني چيست ؟

8ـ در كجاي مصراع مي توان به جاي « u u ــ ــ » ، « ــ u ــ ــ » آورد ؟

9-اين واژه ها  را به صورتی تقطیع کنید که همزه حذف شده باشد .

          عاقبت اندیش   (                   )          از ایشان (                 )

10ـ دو مورد از مشخصات اوزان دوري را كه در بيت زير وجود دارد بنويسيد .

                           « دایم گل این بستان شاداب نمی ماند       دریاب ضعیفان را در وقت توانایی »

      1ـ . . . . . . . . . . . . . . . . .                     2ـ . . . . . . . . . . . . . . . . .

11ـ كدام يك از اركان زير غير پاياني هستند ؟

الف) مستفعلُ         ب) مستفعلن            پ) فعلاتن              ت) مفاعلن 

12ـ بيت زير را تقطيع هجايي كنيد و هجاها را علامت‌گذاري كنيد . تقطيع به اركان نماييد . نام وزن را هم بنويسيد .

                              بيا تا بر آریم دستی زدل                که نتوان بر آورد فردا زگل

پ) نقد ادبي (5 نمره)

1ـ  منظور از نقد فنی چیست ؟

2ـ چه میزان ومحک واقعی برای ارزیابی آثار و ابداعات ادبی در اختیار ماست ؟

3ـ  چه عواملی موسیقی کلام را به وجود می آورد ؟توضیح دهید

4ـ هدف فردوسی از سرودن شاهنامه چه بود ؟

 5-چرا نقد تاریخی به تنهایی قادر به درک و تحلیل واقعی یک شاهکار ادبی نیست ؟

6ـ عقیده ي هيپوليت تن درباره‌ي ادبیات چیست ؟

7- محتوای غزلیات صائب غالباَ چیست ؟

8ـ چرا در فهم شعر نظامي گاه با دشواري‌هايي مواجه مي‌شويم ؟

9ـ مولوی در سرودن مثنوی از چه منابع مآخذی  استفاده کرده است ؟

10ـمحتوای شعر حافظ از چه مایه های بر خور دار است ؟

 

آب وآفتاب وآیینه

در قاب لحظه هایتان

جاودان باد

امّی

 

 

26

به نام خداوند جان آفرین

سوالات آزمون درس : ادبیات فارسی (1)

نام ونام خانوادگی                                                              تاریخ امتحان : 21/9/84

علوم انسانی                              پیش دانشگاهی   میعاد                مدت امتحان :65 دقيقه

 

الف) قافيه « 3 نمره »

1ـ در بيت : « اي نسيم سحر آرامگه يار كجاست ؟             منزل آن مه عاشق كش عيار کجاست ؟ »

الف) واژه هاي قافيه كدام است ؟

ب) حروف اصلي قافيه كدام است ؟

ج) حروف الحاقي كدام است ؟

د) قاعده ي قافيه را مشخص كنيد ؟

2ـ نام نوع قافيه ي بيت زير چيست ؟

اي رشك ماه و مشتري با ما و پنهان چون پري           خوش خوش كشانم مي بري آخر نگويي تا كجا ؟

3ـ اگر واژه هاي « بدايت و هدايت » قافيه ي بيتي باشند ، رعايت كدام حروف آنها الزامي است ؟

4ـ در قطعه ي نيمايي زير ، واژه هاي قافيه و رديف را مشخص كنيد .

             من پرنده نيستم / با بهارتان صدا كنم / نقش خنده نيستم / وقت هاي هايتان رها كنم

              از شمايم / اي زلال مهرباني ام به كامتان / اي تمام من ، تمامتان

             قافيه :                                                   رديف :

ب) عروض  « 7 نمره »

1ـ « ا ، ي ، و » بايد حرف چندم هجا باشند ، تا مصوت بلند به حساب آيند ؟

در عروض چند حرف به حساب مي آيند ؟

2ـ اركان معادل هجاهاي « ــ u u ــ  » (                   ) « u ــ u ــ » (                ) را بنويسيد .

4ـ منظور از اوزان هم گروه چيست ؟

5ـ نام وزن حاصل از اركان تكراري « فاعلاتن فاعلاتن فاعلن » چيست ؟

6ـ فرق اختيارات زباني و وزني چيست ؟

7ـ در كجاي مصراع مي توان به جاي « u u ــ ــ » ، « ــ u ــ ــ » آورد ؟

8- مصوت بلند «ی » در چه صورت همیشه کوتاه است ؟ مثالی بزنید

9ـ واژه های زیر را تقطیع کنید  و بنویسید که با کدام اختیار شاعری مطابقت دارد ؟

      1ـ جادویی                                   2ـ بهانه

10ـ کدام يك از ارکان زير غير پایانی هستند ؟

الف) مستفعلُ         ب) مستفعلن            پ) فعلا تن              ت) مفاعلن 

11ـ بیت زير را تطيع هجايي كنيد و هجاها را علامت‌گذاري كنيد . تقطيع به ارکان نماييد . نام وزن را هم بنويسيد .

                               نکوهش مکن چرخ نیلو فری را             برون کن زسر باد خیره سری را

12- مهمترین ارکان عروض فارسی چند تاست ؟

پ) نقد ادبي (5 نمره)

1ـ نقد ادبي چيست ؟

2ـ چه كساني اهمیت نقد ادبی را انکار كرده‌اند ؟ چرا ؟

3ـ نظر پارناسین ها را در باب هنر بنویسید .

4ـ کدام يك از شاعران ایرانی بیشتر به اخلاق و فضيلت‌هاي اخلاقی توجه داشته‌اند ؟

5- اومانیست ها انسان را چگونه تحليل مي كنند ؟

6ـ عقيده ي هيپوليت تن درباره‌ي ادبيات چيست ؟

 7- موضوع شاهنامه چیست ؟

8ـ چرا در فهم شعر نظامي گاه با دشواري‌هايي مواجه مي‌شويم ؟

9ـ چرا مولوي در مثنوي زبان ادبيبانه را به كار نمي‌گيرد ؟

10ـ رند از نظر حافظ كيست ؟

25

به نام خداوند جان آفرین

آزمون :درس ادبيات فارسی 1         تاريخ امتحان : 26/9/8

علوم انسانی  الف1 و2    پیش دانشگاهی اندیشه ، دامغان

نام ونام خانوادگی                               میان ترم                                مدت امتحان :65 دقيقه

 

الف) قافيه « 3 نمره »

 

1ـ در بيت : «بنمای رخ که باغ وگلستانم آرزوست           بگشای لب که قند فراوانم آرزوست »

الف) واژه هاي قافيه كدام است ؟

ب) حروف اصلي قافيه كدام است ؟

ج) حروف الحاقي كدام است ؟

د) قاعده ي قافيه را مشخص كنيد ؟

2ـ در چه صورت پسوند يا پيشوند مي تواند واژه ي قافيه محسوب شود ؟

3ـ نام نوع قافيه ي بيت زير چيست ؟

            «روح تویی نوح تویی فاتح ومفتوح تویی              سینه مشروح تویی بردر اسرار مرا»

4ـ اگر واژه هاي « حکایت و شکایت » قافیه ي بيتي باشند ، رعایت کدام حروف آنها الزامي است ؟

5ـ در قطعه ي نيمايي زیر ، واژه هاي قافیه و ردیف را مشخص كنيد .

             من پرنده نيستم / با بهارتان صدا كنم / نقش خنده نيستم / وقت هاي هايتان رها كنم

              از شمايم / اي زلال مهرباني ام به كامتان / اي تمام من ، تمامتان

             قافيه :                                                   رديف :

ب) عروض  « 7 نمره »

 

1ـ « ا ، ي ، و » بايد حرف چندم هجا باشند ، تا مصوت بلند به حساب آيند ؟ در عروض چند حرف به حساب مي آيند ؟

2ـ اركان معادل هجاهاي « ــ u u ــ  » (                   ) « u ــ u ــ » (                ) را بنويسيد .

3ـ تقطيع ساختارهاي زير با كدام يك از اختیارات شاعري مطابقت دارد ؟

الف) تو گفتي ( ــ ــ ــ ) . . . . . . . . . . . . . . . . . .

ب) خوش آواز (uــ ــ u ) . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4ـ منظور از اوزان هم گروه چيست ؟

5ـ نام وزن حاصل از اركان تكراري « مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن فعولن » چيست ؟

6ـ كدام وزن در مثنوي هاي حماسي فارسي كاربرد دارد ؟

               اركان : . . . . . . . . . . . . . .             نام : . . . . . . . . . . . . . . .

7ـ فرق اختيارات زباني و وزني چيست ؟

8ـ در كجاي مصراع مي توان به جاي « u u ــ ــ » ، « ــ u ــ ــ » آورد ؟

 9ـ دو مورد از مشخصات اوزان دوري را كه در بيت زير وجود دارد ؟ بنويسيد .

« دل مي رود ز دستم صاحب دلان خدا را           دردا كه راز پنهان خواهد شد آشكارا »

      1ـ . . . . . . . . . . . . . . . . .                     2ـ . . . . . . . . . . . . . . . . .

11ـ كدام يك از اركان زير غير پاياني نیست ؟

الف) مستفعلُ         ب) فعلات           پ) فاعلات             ت) مفاعلن 

12ـ بيت زير را تطيع هجايي كنيد و هجاها را علامت‌گذاري كنيد . تقطيع به اركان نماييد . نام وزن را هم بنويسيد .

 

                           «همه برگ بودن همی ساختی          به تدبیر رفتن  نپرداختی »     

پ) نقد ادبی (5 نمره)

1ـ منظور از نقدلغوي چیست ؟

2ـ چه كساني اهمیت نقد ادبی را انکار كرده‌اند ؟ چرا ؟

3ـ وظيفه‌ي يك منتقد در بررسی يك اثر ادبی چیست

4-چرا نقد تاریخی به تنهایی قادر به درک وتحلیل واقعی یک شاهکار ادبی نیست ؟

5ـ عقیده ي هيپوليت تن درباره‌ي ادبیات چیست ؟

6ـ موضوع شاهنامه را بنویسید ؟

7ـ چرا در فهم شعر نظامی گاه با دشواري‌هايي مواجه مي‌شويم ؟

8ـ چرا مولوی در مثنوی زبان ادبيبانه را به كار نمي‌گيرد ؟

9ـ رند از نظر حافظ كيست ؟

10-خصائص شعری صائب را بنویسید .