16

 

زبان فارسی 1  :    تجربی و ریاضی		ای نام تو بهترین سر آغاز	تاریخ : 23/10/85
نام ونام خانوادگی :		مرکز پیش دانشگاهی عفاف	مدت : 75 دقیقه
الف	الف ) خود آزمایی ودرک مطلب ( 8 نمره )			بارم
	1- باتوجه به اشعارزیر به پرسش ها پاسخ دهید : اگر پای در دامن آری چو کوه                 سرت زآسمان بگذرد در شکوه صــدف وار گوهرشــناسان راز              دهان جز به لوء لوء نکـــردند باز فراوان سخن باشد آکنده گوش              نصیحـــت نگیرد مگر در خموش ازآن مرد دانا دهان دوخته است             که بیند که شمع از زبان سوخته است پرستش به مستی است در کیش مهر        برون اند زیـــن جرگه هــشیار ها به شادی وآسایش وخواب وخور                ندارنــد کاری دل افـــگار ها 1-1   – با توجه به اشعار بالا دو نماد خاموشی رابنویسید  . 1-2   – منظور شاعر از مصراع « فراوان سخن باشد آکنده گوش  » چیست ؟ 1-3   – در بیت دوم دو آرایه ادبی بیابید ومشخص کنید . 1-4   - « مگر » در بیت سوم چه نوع کلمه ای و به چه معنی است ؟ 1-5   – به نظر شاعر چرا انسان دانا سکوت می کند ؟ 1-6  – این بیت « نازپرورد تنّعم نبرد راه به دوست   //  عاشقی شیوه رندان بلاکش باشد  »  با کدام یک از ابیات بالا ارتباط معنایی دارد ؟ 1-7   – به نظر شاعر کمال پرستش در چیست ؟			5/ 5/ 5/ 5/ 5/ 5/   5/
	2- در بیت: «  نباشم بدین محضر اندر گوا               نه هرگز براندیشم از پادشاه  »   واژه گان مشخص شده چه معنایی دارند ؟			5/
	3- مصراع « که دوزخ مرا زین سخن گشت خوار » را توضیح دهید .			5/
	4-چرا در شعر فارسی ، وسیع ترین افق عاطفی ومعنوی مربوط به اشعار غنایی است ؟			5/
	5- در مصراع « عشق او باز اندر آوردم به بند »  « م » چه نقشی دارد ؟ نهاد جمله کدام است ؟			5/
	6- در بیت :   «  آن همه ناز وتنعم که خزان می فرمود           عاقبت در قدم باد بهار آخر شد »   واژه ی « می فرمود » به چه معنی آمده است ؟ منظور از باد بهاری چیست ؟			5/
	7- پیام این بیت چیست ؟          « لاله وگل زخمی خمیازه اند        عیش این گلشن خماری بیش نیست »			5/
	8- در این مصراع  « گفت  : جرم راه رفتن نیست راه هموار نیست »   منظور از ناهمواری راه چیست ؟			5/
	9- «  اغلب مشایخ در کار او ابا کردند »  یعنی چه ؟			5/
	10- قصد جنید از تعویض لباس چه بود ؟			5/
	ب ) معنی شعر ونثر  ( 4 نمره )
	1- هرکه جز ماهی زآبش سیر شد           هرکه بی روزی است روزش دیر شد 2- بدان بی بهاناســزاوار پوست              پدید آمــد آوای دشمن زدوست 3- به نیروی یزدان نیکی دهش              کزین کوه آتـــش نیابم تــپش 4- چون شبنم اوفتاده بدم پیش آفتاب           مهرم به جان رسید وبه عیّوق بر شدم 5- گفت : زود باشد که سر چوب پاره سرخ کنی . 6- گفت این غلام را در کار من کن . 7- مگذار که صولت خشم حصار بردباری مرا در هم شکند 8-- تا به كي نازي به حسن عاريت                           ما و من ، آيينه داري بيش نيست			5/   5/   5/     5/   5/   5/   5/   5/
	ج) - تاریخ ادبیات وسبک شناسی   ( 2 نمره ) 1- مبتکر فن مناظره در شعر فارسی کیست ؟   (25/ ) 2- کتاب نصاب الصبیان جزء چه نوع ادبیاتی محسوب می شود ؟ ( 25/) 3- نام نویسندگان این آثار را بنویسید :  ( 5/  )    بهشت گمشده (                  )   هزارویک شب (                  ) 4- حماسه ی مصنوع را تعریف کرده ونمونه ای از آن ذکر کنید . ( 5/ )   5- « خیال بندی ونازک اندیشی وبه کاربردن مضمون های بدیع از مهمترین ویژگی های سبک .. ....است.(25/) 6- یکی از مهمترین  منظومه‌هاي عرفاني فارسي را نام ببريد ؟ ( 25/ )
	د )  - حفظ شعر (  1نمره  )          کامل کنید :   1- همه درگاه تو جویم ، همه از .......توپویم                            همه .......توگویم که به توحید سزایی 2-  باورم نــیست زبد عــهدی ایام هـــنوز                                 ...           ....            ....         ....

لبخند بر لبانتان مستدام  باد                  امی

مرکز پیش دانشگاهی حضرت زینب	ای نام تو بهترین سر آغاز	مدت : 75 دقیقه   تاریخ : 23/10/85
زبان فارسی 1  رشته ی ریاضی	نام و نام خانوادگی:	نیمسال اول سال تحصیلی  :  86/85

 

	الف ) خود آزمایی و درک مطلب : 8 نمره
1	با توجه به متن زیر به پرسش ها پاسخ دهید : پیوسته در ریاضت و عبادت بود ودر بیان معرفت و توحید ، ودر زیّ اهل صلاح و شرع و سنت بود که این سخن از وی پیدا شد . امّا بعضی مشایخ اورا مهجور کردند از جهت مذهب ودین واز آن بود که ناخشنودی مشایخ از سر مستی او این بار آورد ، چنان که اول به تستر آمد به خدمت سهل بن عبدالله ودو سال در خدمت او بود . پس عزم بغداد کرد واول سفر او در هجده سالگی بود . پس به بصره شد وبا عمربن عثمان مکی افتاد وهجده ماه با او صحبت داشت وابو یعقوب الاقطع دختر بدو داد . پس عمربن عثمان از او برنجید واز آنجا به بغداد آمد ، پیش جنید وجنید اورا سکوت وخلوت فرمود : 1-1  -  منظور از این سخن در متن بالا چیست ؟ ( 5/ ) 1-2  – علت نا خشنودی مشایخ از حلاج و مهجور ساختن وی چه بود ؟ ( 5/ ) 1-3  – کدام گزینه از متن بالا دریافت نمی شود ؟ ( 5/ ) الف )-  با دختر ابویعقوب الاقطع در جوانی ازدواج کرد ب) – پیش از ازدواج به حضور جنید رسید ج ) – در جوانی با بزرگان متصوّفه آشنا شد د ) -  سهل بن عبدالله در تستر اقامت داشت 1-4- عبارت « با عمر بن عثمان مکی افتاد .»  یعنی چه ؟  ( 5/ )
2-	پیام بیت زیر چیست ؟ صدف وار گوهرشناسان راز          دهان جز به لوء لوء نکردند باز	5/
3-	در شاهنامه ی فردوسی ، وجود سیمرغ یا دیو سپید ، به کدام یک از زمینه های حماسه مربوط می شود ؟	5/
4	منظور شاعر از « سیاوش را کرد باید درست » چیست ؟	5/
5	در کدام مثال « که » معنی اگر می دهد ؟ الف ) مکن کاری  که بر پا سنگت آیو ب) عشق را خواهی که تا پایان بری ...	5/
6	فاعل و  مفعول این بیت کدام است ؟     « نگارش دهد گلبن جویبار      در آیینه ی آب رخسار ها  »	5/
7	قطعه ی قلب مادر اصلاً ترجمه یک .................  است .	5/
8	نام های دیگر ادبیات تعلیمی در ادب گذشته ایران چه بوده است ؟ (  2 مورد )	5/
9	در بیت زیر دو آرایه بیابید و مشخص کنید :                   پیاپی بکش جام و سر گرم باش              بهل گر بگیرند بیکار ها	5/
10	مبتکر فن مناظره در شعر فارسی کیست ؟	5/
11	نوع « را » در این مصراع چیست ؟   « گفت نزدیک است والی را سرای آنجا شویم »	5/
12	محوری ترین موضوع درس «  مجنون و عیب جو »   چیست ؟	5/
13	مفهوم كنايي « فراوان سختي باشد آگنده گوش » چيست ؟	5/
	ب ) – معنی شعر ونثر  ( 4 نمره )
	بیت ها وعبارت های زیر را به نثر روان برگردانید :  ( هر مورد 5/ نمره ) 1ـ  از در در آمدي و من از خود به در شدم           گويي از اين جهان به جهان دگر شدم 2- تا به كي نازي به حسن عاريت                           ما و من ، آيينه داري بيش نيست 3- ساقيا لطف نمودي قدحت پر مي باد            كه به تدبير تو تشويش خمار آخر شد 4- گفتم : مرا به ملك تو حاجتي نيست اين غلام را در كار من كن . 5- مهين مهر ورزان كه آزاده‌اند                    بريزند از دام جــــان تارهـــا 6-  ني حريف هر كه از ياري بريد                پرده‌هايش ، پرده هاي ما دريد 7 - ايشان از قوت توحيد و صلابت شريعت مي‌جنبند . 8 - درون دلت شهر بند است راز                     نگــــر تا نبيند در شهـــر باز
	ج) - تاریخ ادبیات وسبک شناسی   ( 2 نمره ) 1- نام ديگر بوستان چيست و در چند باب سروده شده است ؟ 2- کشف المحجوب اثر کیست  ، موضوع آن را بنویسید . 3- هر يك از اين كتاب ها چه نوع حماسه‌اي هستند ؟                                          الف) ايلياد                    ب) شاهنامه 4- اشعار پروين جزء كدام نوع ادبي است ؟	5/ 5/ 5/ 5/
	د )- حفظ شعر  ( 1 نمره )   کامل کنید :                          1-  آن پريشاني شب‌هاي راز و غم دل                       . . . . . . . . . .                آخرشد .                          2- او را خود   ...  ...  نبودی به صید من        من خویشتن اسیر     .......      ...          شدم	15 نمره

                                                                                                     لبخند بر لبانتان مستدام باد

15

ای نام تو بهترین سر آغاز آزمون درس ادبیات 1 ( عروض و قافیه )     مدت : 60 دقیقه  مرکز پیش دانشگاهی اندیشه دامغان کلاس انسانی  الف 2                                         30/9/ 85     طراح : امی
قافیه 3 نمره: 1- با توجه به بیت زیر به سوالات پاسخ دهید:                 گفت ما اول فرشته بوده ایم       راه طاعت را به جان پیموده ایم             1- واژهای قافیه را مشخص نماید؟ 2- قافیه بر مبنای کدام قاعده شکل گرفته است.؟ 3- حروف اصلی و الحاقی را بنویسید .
2- بیت زیر دارای چه نوع قافیه ای است؟                   یار مرا غار مرا عشق چگر خوار مرا             یار تویی غار تویی خواجه نگه دار مرا
3- چرا امروز قافیه کردن(بحر و شهر) نا درست است؟
4- دو تفاوت شعر نو نیمایی را  با شعر کلاسیک بنویسید؟
5- صنعت ر دالقافیه را توضیح دهید؟
6- واژهای (دشت و مشت ) در چه صورتی میتوانند با هم قافیه شوند؟
عروض /  5/6 نمره
1- واژه ی (سرآمد) را یک بار با حذف همزه و یک بار بدون حذف همزه تقطیع هجایی کنید.
2-      حرف « و»  در کدام یک از واژ های زیر صامت است ؟         مویه /   کودک /   آرزو  /  درو   /  آواز   /
3- ارکان معادل   ((u - -  u)) و   ((  -  u-- )) را بنویسید؟
4- عطار(( منطق الطیر )) را در چه وزنی سروده است ؟ نام کامل بحر آن را بنویسید؟
5- بیت زیر را تقطیع هجایی و علامت گذاری نموده، سپس تقطیع به ارکان نمایید و وزن  و نام کامل  (بحر)  را بنویسید                                   دل من همی داد گفتی گوایی           که باشد مرا از تو روزی جدایی
6-  اگر شاعری به جای مفتعلن  ( - u u  - )  مفعولن   ( - - - ) بیاورد از کدام اختیار شاعری استفاده است ؟ نام اختیار را بنویسید .
7- در كجاي مصراع مي توان به جاي « u u ــ ــ » ، « ــ u ــ ــ » آورد ؟
8 -   كدام يك از اركان زير غير پاياني هستند ؟ 4) مستفعلُ         3) مستفعلن            2) فعلاتن              1) مفاعلن 
9- در وزن شعر حرف «ن » چه موقع به حساب نمی آید ؟ (  مثال بزنید )
10- فرق اختيارات زباني و وزني چيست ؟
11-اگر فرمول وزنی = ( - u  - -  ، - u  - - ،  - u  - -  ،  - u  -  )  باشد ، نام بحر را بنویسید
12- با توجه به هجا بندی مصراع :   شخ      ص     خف      ت      خر     س      می     ران      دش         م        گس   -          u         -        -       -       u        -        -         -           u        -    الف ) وزن آن را بنویسید ب)  در کدام هجا از اختیارات شاعری استفاده شده است ؟
13- کدامیک از مصرع های زیر  شعر دوری است دو دلیل بیاورید؟        الف: بضاعت نیاوردم الا امید           ب: چندان که گفتم غم با طبیبان
نقد ادبی / 6 نمره
1- نقد در لغت به معنی چیست ؟
2- چه کسانی اهمیت نقد ادبی را انکار کردند؟چرا؟
3- عقیده هیپولیت تن درباب ادبیات چیست ؟
4- کدام نوع از نقد جریان باطنی و احوال درونی شاعر و نویسنده را بیان می کند ؟
5- دو نوع از انواع نقد ادبی که مربوط به شکل ظاهری و دو نوع که مربوط به محتوای شعر هستند نام ببرید
6- بزرگترین نماینده مکتب ادبی پار ناس کیست ؟
7- مترادفات در کدام نوع نقد بررسی می شود ؟
8- موضوع شاهنامه فردوسی چیست ؟
9- شیوه نقد تاریخی چه هنگام مفید است ؟
10- در شعر حافظ محتسب کیست و چرا حافظ با او سر سازگاری نداشت ؟
11- علت دشواری شعر نظامی در چیست ؟
12- - منابع اصلی مولانا در سرودن مثنوی چه بوده است ؟
13- نام دیگر هفت پیکر و موضوع آن را بنویسید.
14- در نمونه ی زیر ، دو ویژگی نثر بیهقی را مشخص کنید : روز شنبه میان دو نماز بارانکی خرد خرد می بارید چنان که زمین ترگونه می کرد، گله داران کاهل وار برخاستند وخویش را برپای آن دیوار ها افکندند ، که به محلت  دیه آهنگران پیوسته ونهفتی جستند و...هم خطا بود پیغمبر ما محمد مصطفی ( ص ) گفته است :  « نعوذ بالله من الاخرسین والاصمیّن »   وبدین دو گنگ ودو کر ، اب وآتش را خواسته است .

                                                             

14

باسمه تعالی

 

	سوالات امتحان نیم سال اول درس ادبیات فارسی1	دوره ی پیش دانشگاهی	رشته: علوم انسانی
	نام و نام خانوادگی:	مدت :  يك ساعت	تاریخ امتحان :

الف )قافیه

1- چرا کلمه عاقلی و بلبلی  می توانند قافیه شوند؟

2- بیت زیر دارای کدام نوع از انواع قافیه است؟

نور تویی،سور تویی دولت منصور تویی                    مرغ کوه طور تویی ،خسته به منقار مرا

 3- کدام گزینه برای قافیه شدن مناسب نیست ؟

      الف ) دانشمند / درد مند                      ب) هولناک /چالاک                  ج )  خنده / زنده

4-چرا  قافیه کردن واژه های لذیذ  و خیز درست نیست؟

5- یکی از تفاوت های  قافیه را در  شعر نو و شعر کهن بنویسید

6- در بیت زیر واژه های قافیه، حرف یا حروف اصلی قافیه ، ردیف و قاعده قافیه را مشخص کنید

کی شعر ترا برانگیزد خاطر که حزین باشد             یک نکته از این معنی گفتیم و همین باشد

7-  در قطعه ي نيمايي زير ، واژه هاي قافيه و رديف را مشخص كنيد .

             من پرنده نيستم / با بهارتان صدا كنم / نقش خنده نيستم / وقت هاي هايتان رها كنم

              از شمايم / اي زلال مهرباني ام به كامتان / اي تمام من ، تمامتان

ب-عروض

 

1- واحد وزن در زبان فارسی و بسیاری از زبان های  دیگر................ است.   

2- ارکان معادل هجاهای زیر را بنویسید .

(-U- )    ( - - -U)

3- (آ) (و) (ی) باید حرف چندم باشند تا دو حرف حساب شوند؟

4- در کجای  مصراع به جای (فعلاتن) می توان فاعلاتن  آورد.

5-  کتاب های شاهنامه و مثنوی  معنوی در چه وزنی سروده شده اند.

6- اشعار عربی و یونانی چه نوع  وزنی دارند؟

7- واژه  های زیر را یک بار با حذف همزه  و بار دیگر بدون حذف همزه و با خط عروضی   بنویسید

   خوش اندام  :  (                                       )    پلنگ افکن :    (                                )

8-   اگر فرمول وزنی = ( - u  - -  ، - u  - - ،  - u  - -  ،  - u  -  )  باشد ، نام بحر را بنویسید

9- هفت پیکر نظامی در کدام وزن سروده شده است ؟

 

 

10-  قواعدی را که  برای تعیین وزن یک شعر باید مورد توجه قرار داد کدامند؟

 

 

11- منظور از اختیارات زبانی چیست؟ 

12- -کدام یک از ابیات زیر در وزن دوری است،دو تا از ویژگی های این وزن را بنویسید

بار غمت می کشم وز همه عالم خوشم  //    گر نکند التفات یا نکند احترام

هر لحظه به شکلی بت عیار بر آمد     //         دل برد و نهان شد

13 وزن آهنگی مخصوص کدام زبان ها است ؟

14 -  بیت زیر را تقطیع هجایی و علامت گذاری نموده، سپس تقطیع به ارکان نمایید و وزن  و نام کامل  (بحر)  را بنویسید

 

به فریاد م ز تو فریاد هر روز                 از این فریاد روزافزونم  ای دوست

15-  ................    شعری است که در پایان هر مصراع آن ، مصراع کوتاهی می آید .

 

نقد ادبی

 

1-نقد ادبی چیست؟

2-منظور از نقد لغوی چیست؟

3-نظر ارسطو را  درباره شعر بنویسید

4-نظر تولستوی را در باب هنر بنویسید .

5- چرا گاهی کلام ، نظامی  گرفتار ابهام می شود ؟  

6-موسیقی کلام و کلمه در کدام نقد مورد بررسی قرار می گیرد ؟

7-  هنر محض چیست؟

8- هدف فردوسی از سرودن شاهنامه چه بوده است؟

9- دلیل صبغه  اجتماعی داشتن شعر حافظ چیست؟

10- نام اصلی کتاب قابوس نامه را بنویسید .

11 – فیتز جرالد کیست وبا خیام چه ارتباطی دارد؟

12- خصایص شعر صائب چیست؟

13- اهمیت تاریخ بیهقی را بنویسید .

14- بلا غت گلستان سعدی مربوط به رعایت چه نکاتی است؟ (ذکر چهارمورد)